Gratis, vertrouwelijk advies van ervaringsdeskundigen · Binnen 24 uur reactie Neem contact op

Steungroep voor naasten bij verslaving: waar vind je lotgenoten?

Een steungroep voor naasten bij verslaving is een plek waar je niets hoeft uit te leggen. De mensen daar kennen de slapeloze nachten, de leugens en het schuldgevoel al. Hier lees je welke groepen er zijn en wat je er kunt verwachten.

Kort antwoord

Als naaste van iemand met een verslaving kun je terecht bij gratis lotgenotengroepen zoals Al-Anon (bij alcohol), Nar-Anon (bij drugs) en AGOG (bij gokken). Al-Anon en Nar-Anon werken met de twaalf stappen en hebben ook online meetings. Daarnaast hebben verslavingszorginstellingen zoals Jellinek en Tactus groepstrainingen voor naasten, meestal gratis en zonder verwijzing. Je kunt er terecht, ook als je naaste zelf (nog) geen hulp wil.

Welke steungroepen zijn er voor naasten van een verslaafde?

Voor naasten van iemand met een verslaving zijn er twee soorten steungroepen: zelfhulpgroepen die door lotgenoten zelf worden gedragen, zoals Al-Anon, Nar-Anon en AGOG, en groepstrainingen van de verslavingszorg, zoals bij Jellinek en Tactus. De eerste soort is doorlopend en anoniem. De tweede is een cursus met een begin en een eind, onder leiding van een professional.

Misschien heb je het gevoel dat niemand je begrijpt. Vrienden zeggen "ga toch weg" of "zet hem eruit", familie kijkt de andere kant op. En jij schaamt je, terwijl jij niet degene bent die gebruikt. In een groep van lotgenoten valt dat vaak weg. Ilja Reiman zegt het zo:

"We moeten het uit de taboesfeer halen en beter voor elkaar gaan zorgen." Ilja Reiman op NPO Radio 1

Al-Anon: voor naasten van iemand die drinkt

Al-Anon is een gemeenschap voor familie en vrienden van iemand met een drankprobleem. Volgens Al-Anon is iedereen welkom die geraakt wordt door het drinken van een ander. Deelname is gratis, de groepen draaien op vrijwillige bijdragen en er zijn geen verplichtingen.

Al-Anon werkt met het twaalfstappenprogramma, dezelfde basis als de Anonieme Alcoholisten. Het gaat daarbij niet om het veranderen van de drinker, maar om jouw eigen rust en herstel. Er zijn groepen in heel Nederland en ook online. Voor nieuwkomers is er een online groep via Zoom. Voor tieners is er Alateen.

Nar-Anon: voor naasten van iemand die drugs gebruikt

Nar-Anon is een wereldwijde gemeenschap voor iedereen die geraakt wordt door de verslaving van iemand anders, en is vooral gericht op drugs. Ook Nar-Anon is een twaalfstappenprogramma. Er zijn meetings op locatie en online, en een aparte ingang voor nieuwkomers. Je kunt vooraf contact opnemen voor informatie, onder meer via chat, WhatsApp of mail.

Voor ouders van een kind dat cocaïne, cannabis of andere drugs gebruikt, is Nar-Anon vaak de meest herkenbare groep. Je zit daar naast vaders en moeders die precies weten hoe het is om 's nachts te wachten op de sleutel in de deur. Meer voor ouders lees je bij hulp en steun voor ouders.

AGOG: als je naaste gokt

Stichting AGOG helpt gokkers stoppen en heeft daarnaast zelfhulp voor de omgeving, voor partners, ouders en anderen rond iemand met een gokprobleem. De hulp is gratis. Bij gokken speelt geld een extra grote rol: schulden, leningen, verdwenen spaargeld. Een groep helpt je ook daar je grenzen in te bepalen. Lees meer bij je partner gokt.

Groepen van de verslavingszorg voor naasten

Naast zelfhulpgroepen bieden verslavingszorginstellingen groepstrainingen speciaal voor naasten. Die worden geleid door een professional en hebben een vast programma. Bij Jellinek is het aanbod voor naasten kosteloos en vrijblijvend, en je hebt geen verwijsbrief nodig. Een paar voorbeelden:

Training Aanbieder Vorm
5 Stappen groepstraining Jellinek 5 bijeenkomsten van 2 uur; je leert je eigen kwaliteit van leven te bewaken
Voor jezelf opkomen Jellinek 3 bijeenkomsten; oefenen met nee zeggen, boosheid uiten en hulp vragen
Informatieavonden voor naasten Jellinek Online en op locatie; je kiest zelf de thema's
CRAFT-groepstraining Tactus 7 wekelijkse bijeenkomsten van 1,5 uur, maximaal twaalf deelnemers, gratis

Andere instellingen, zoals Brijder of Novadic-Kentron, hebben vaak vergelijkbaar aanbod in hun regio. Vraag ernaar bij de afdeling preventie of bij je huisarts. Wil je leren hoe je je naaste richting hulp beweegt, lees dan over de CRAFT-methode.

Online hulp en fora voor naasten

Kun of wil je (nog) niet naar een groep? Dan zijn er online mogelijkheden. Al-Anon en Nar-Anon hebben online meetings. Jellinek noemt het online programma Zelfhulp Naasten en een anonieme chat over alcohol en drugs, op werkdagen van 13.00 tot 17.00 uur. De Jellinek Advieslijn (088-505 1220) is er ook voor naasten.

Op internet vind je daarnaast fora en groepen op sociale media waar naasten ervaringen delen. Dat kan steun geven, zeker 's avonds als je met niemand kunt praten. Let wel op: niet alles wat je daar leest klopt, en adviezen als "gooi hem er nu uit" of "geef hem nog één kans" passen niet bij elke situatie. Gebruik een forum als luisterend oor, niet als behandelplan.

Een steungroep vervangt geen hulp bij gevaar. Is er geweld of dreiging in huis, bel dan Veilig Thuis (0800-2000, gratis en anoniem). Bij direct gevaar of een overdosis bel je 112. Denkt jouw naaste, of denk jij, aan zelfdoding? Bel 113 via 0800-0113.

Wat levert een steungroep je op?

Een steungroep lost de verslaving van je naaste niet op. Wat hij wel doet: jou sterker maken. Naasten vertellen vaak dat ze na een paar keer rustiger worden, minder schuld voelen en makkelijker grenzen stellen. En dat heeft weer invloed op de persoon die gebruikt.

Wat je kunt verwachten:

  • Herkenning. Je hoort je eigen verhaal uit de mond van een ander.
  • Lucht. Je hoeft je even niet sterk te houden.
  • Praktische tips van mensen die een stap verder zijn.
  • Perspectief. Je ziet mensen bij wie het beter is gegaan, met of zonder hun naaste.

Ga minstens twee of drie keer voordat je oordeelt. Elke groep is anders. Past de ene niet, probeer dan een andere.

En als je naaste nog steeds geen hulp wil?

Een steungroep helpt jou volhouden. Maar soms is er meer nodig om je naaste in beweging te krijgen. Dan kun je met ons praten. Ilja Reiman en Geert Jan Brugman zijn ervaringsdeskundigen, geen kliniek. Wij denken gratis met je mee, en als het nodig is bereidt Ilja met jullie een interventie aan huis voor, waar ook in Nederland.

Lees ook je partner is verslaafd of ga naar de pagina voor naasten. Of laat via het contactformulier je gegevens achter.

Veelgestelde vragen

Kost een steungroep voor naasten geld?

Al-Anon en Nar-Anon zijn gratis; de groepen draaien op vrijwillige bijdragen van de leden. Ook AGOG is gratis. De groepstrainingen van verslavingszorginstellingen zijn meestal kosteloos en zonder verwijsbrief, maar het aanbod verschilt per regio.

Moet ik iets vertellen in een eerste meeting?

Nee. Je mag de eerste keer gewoon luisteren. Bij twaalfstappengroepen zoals Al-Anon en Nar-Anon is niemand verplicht iets te zeggen. Veel groepen hebben ook een speciale bijeenkomst of online groep voor nieuwkomers.

Is er ook een groep voor kinderen of tieners van een verslaafde ouder?

Ja. Al-Anon heeft Alateen, voor tieners die geraakt worden door het drinken van een ouder of ander familielid. Kijk op de site van Al-Anon welke groepen er in Nederland zijn.

Kan ik naar een steungroep als mijn naaste al clean is?

Ja. Ook na een behandeling blijft er veel te verwerken: wantrouwen, angst voor terugval, oude patronen in je relatie. Veel mensen blijven daarom juist na het herstel van hun naaste naar een groep gaan.

Ilja Reiman

Ilja Reiman

Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.

Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken
Gratis advies