Deze test bevat 15 ja/nee-vragen over het gedrag van je kind of naaste en over hoe het met jou gaat. De vragen zijn gebaseerd op erkende signalen van verslaving, zoals controleverlies, gewenning en doorgaan ondanks problemen. Hoe vaker je ja antwoordt, hoe meer reden er is om in gesprek te gaan en advies te vragen. De test geeft geen diagnose, maar wel richting voor je volgende stap.
Hoe werkt deze test?
Lees de vragen hieronder en tel hoe vaak je ja antwoordt. Denk aan de afgelopen zes tot twaalf maanden. Beantwoord alleen wat je echt ziet of weet; twijfel je, tel het dan niet mee en schrijf het op.
De vragen gaan over gedrag. Dat maakt de test bruikbaar voor alcohol, drugs, gokken en gamen, en voor je kind, je partner of een andere naaste. Ze zijn gebaseerd op erkende signalen van verslaving: de criteria die hulpverleners gebruiken (onder meer uit het DSM-5, het handboek van psychiaters) en de bekende CAGE-vragen die artsen stellen bij alcoholgebruik. We hebben ze vertaald naar wat jij als ouder of naaste kunt waarnemen.
Is er nu gevaar? Is iemand buiten bewustzijn, ademt hij moeilijk, is er geweld of dreigt iemand zichzelf iets aan te doen? Doe dan geen test, maar bel 112. Bij gedachten aan zelfdoding kun je ook 113 bellen (gratis 0800-0113).
De test: 15 vragen
Over je kind of naaste
- Gebruikt hij (of zij) vaker of meer dan hij zelf zegt of van plan was?
- Heeft hij beloofd te stoppen of te minderen, en lukte dat niet?
- Gaat er veel tijd zitten in gebruiken, het regelen ervan of het bijkomen daarna?
- Lijkt hij steeds meer nodig te hebben voor hetzelfde effect?
- Wordt hij onrustig, prikkelbaar, somber of voelt hij zich ziek als hij een tijd niet kan gebruiken of spelen?
- Gebruikt hij al vroeg op de dag, bijvoorbeeld om op gang te komen of zich beter te voelen?
- Gaan school, werk of andere verplichtingen achteruit?
- Heeft hij sport, hobby's of oude vrienden laten vallen?
- Gaat hij door, ook al geeft het ruzie thuis of problemen met zijn gezondheid?
- Gebruikt hij in riskante situaties, zoals in het verkeer, alleen, of door middelen te combineren?
- Liegt hij over het gebruik of verbergt hij het?
- Wordt hij boos of geïrriteerd als je erover begint?
- Verdwijnt er geld, verkoopt hij spullen of heeft hij schulden die je niet kunt verklaren?
Over jou
- Pas je je eigen leven aan: lig je wakker, dek je hem in tegenover anderen, of betaal je dingen om problemen te voorkomen?
- Ben je weleens bang geweest voor zijn veiligheid, of voor die van jezelf of anderen in huis?
Wat betekent je uitkomst?
Tel je ja-antwoorden bij elkaar op. Let op: deze indeling is een hulpmiddel om je volgende stap te kiezen, geen medische uitslag.
| Aantal keer ja | Wat het kan betekenen | Volgende stap |
|---|---|---|
| 0 tot 1 | Weinig aanwijzingen voor een verslaving op dit moment. | Blijf in gesprek en blijf opletten. Bij jongeren is ook af en toe gebruik niet zonder risico. |
| 2 tot 3 | Er zijn signalen van problematisch gebruik. Het kan een fase zijn, maar het kan ook de start van meer zijn. | Ga op een rustig moment het gesprek aan. Maak duidelijke afspraken en houd de signalen bij. |
| 4 tot 5 | Duidelijke signalen. De kans is reëel dat de controle aan het verschuiven is. | Vraag advies, voor je naaste en voor jezelf. Wacht niet tot het erger wordt. |
| 6 of meer | Sterke aanwijzingen voor een verslaving. | Zoek nu hulp. Ook als je naaste zelf (nog) niet wil, zijn er mogelijkheden. |
Ja op vraag 15? Dan telt de rest minder. Veiligheid gaat voor. Neem contact op met de huisarts, met Veilig Thuis (gratis 0800-2000) of met ons, en bel 112 bij direct gevaar.
Ja op vraag 14? Dan staat jij zelf ook onder druk. Dat is begrijpelijk, en het is een reden om hulp voor jezelf te zoeken. Lees hulp en steun voor ouders.
"Laat
Waarom controleverlies het belangrijkste signaal is
Vragen 1 en 2 gaan over het hart van een verslaving: willen stoppen, en het niet kunnen. Ilja Reiman, die zelf jarenlang verslaafd was aan cocaïne, beschrijft dat moment zo:
"Dan weet je: dit is niet meer in de hand te houden." Ilja Reiman op NPO Radio 1, De Nacht van BNNVARA
Voor ouders en partners is dat belangrijk om te begrijpen. Als je kind belooft te stoppen en het toch weer doet, is dat geen onwil of gebrek aan liefde voor jou. Het is precies wat een verslaving is. Boos worden op de gebroken belofte helpt dan weinig. Hulp zoeken wel.
Wat doe je na de test?
Bij 2 of meer keer ja: ga het gesprek aan
Kies een rustig moment, niet als je naaste onder invloed is of als jij net boos bent. Vertel wat je ziet, zonder etiket: "Ik zie dat je veel weg bent en steeds geld tekort hebt, en ik maak me zorgen." Verwacht dat je naaste het in eerste instantie ontkent. Dat is normaal. Lees meer bij kind wil geen hulp.
Bij 4 of meer keer ja: vraag advies
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. In een gratis gesprek met ons kijken we samen naar wat er speelt en welke stap nu past: een gesprek, grenzen, een interventie of een behandeling.
Bij 6 of meer keer ja: zoek nu hulp
Hoe langer een verslaving duurt, hoe meer schade er meestal ontstaat, voor je naaste en voor het gezin. Wil je naaste geen hulp? Bij een interventie gaat Ilja samen met jullie in gesprek, met een concreet hulpaanbod op tafel. Lees ook over een afkickkliniek en wat het kost.
Altijd: let op bij alcohol, GHB en kalmeringsmiddelen
Wie dagelijks veel drinkt of verslaafd is aan GHB of benzodiazepinen, kan bij plotseling stoppen gevaarlijke ontwenningsverschijnselen krijgen. Laat stoppen dan altijd begeleiden door een arts. Meer over alcohol lees je bij alcoholverslaving.
Wat we wel en niet kunnen zeggen
Deze test kan je niet vertellen of je naaste verslaafd is. Dat kan alleen een arts of behandelaar vaststellen. Wel helpt de test je om van een vaag gevoel naar concrete waarnemingen te gaan. Die waarnemingen zijn waardevol, in een gesprek met je naaste, met de huisarts en met ons.
Wil je meer weten over signalen? Lees verslaving herkennen en signalen van drugsgebruik bij je kind. Of ga naar de gids voor ouders.
Klaar om de volgende stap te zetten? Neem contact op voor een gratis gesprek. Je praat met iemand die het zelf heeft meegemaakt.
Veelgestelde vragen
Is deze test een diagnose?
Nee. Alleen een arts of behandelaar kan een verslaving vaststellen, het liefst in een gesprek met de persoon zelf. Deze test helpt je om je eigen waarnemingen te ordenen en te bepalen of het tijd is om advies te vragen.
Kan ik de test ook doen voor mijn partner?
Ja. De vragen gaan over gedrag dat je bij iedereen kunt zien: een kind, een partner, een broer of zus of een ouder. Lees 'je kind' dan als 'je naaste'.
Wat als ik veel vragen niet kan beantwoorden?
Dat is heel normaal, want veel gebruik gebeurt stiekem. Beantwoord alleen wat je echt weet of vaak ziet. Een twijfel kun je opschrijven en meenemen in een gesprek met een deskundige.
Kan ik de uitkomst met iemand bespreken?
Ja. Laat je gegevens achter. Een ervaringsdeskundige belt je binnen 24 uur terug om de uitkomst en je zorgen met je door te nemen. Dat gesprek is gratis en vertrouwelijk.
Ilja Reiman
Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.
Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken