Met een partner die alcoholist is ga je het best om door het drinken rustig en concreet te benoemen, geen smoesjes meer voor hem of haar te verzinnen, je eigen grenzen te bewaken en zelf steun te zoeken, bijvoorbeeld bij Al-Anon of de verslavingszorg. Dat je partner jou de schuld geeft, hoort bij de verslaving. Stoppen na langdurig zwaar drinken moet via een arts, omdat abrupt stoppen gevaarlijk kan zijn.
Hoe ga je om met een partner die alcoholist is?
Met een alcoholistische partner omgaan betekent: blijven zien wat er gebeurt, zonder mee te gaan in de ontkenning en zonder jezelf te verliezen. Je kunt het drinken van je partner niet stoppen. Wel kun je kiezen hoe jij reageert, en dat heeft meer invloed dan het voelt.
Misschien ben je moe van de ruzies, de beloftes en de lege flessen. Misschien schaam je je tegenover familie, of twijfel je of het wel zo erg is als jij denkt. Dat je het lastig vindt om er een naam aan te geven, is normaal. Een alcoholist ziet er vaak gewoon uit, gaat naar zijn werk en is soms ook heel lief. Juist dat maakt het verwarrend.
Een paar houvasten:
- Het ligt niet aan jou. Je partner drinkt niet door jouw gedrag, ook al wordt dat soms gezegd.
- Je kunt het niet oplossen door het beter te doen. Harder je best doen, minder zeuren, gezelliger zijn: het verandert niets aan een verslaving.
- Jij mag ook hulp krijgen. Niet pas als je partner in behandeling gaat, maar nu.
Waarom geeft een alcoholist de partner de schuld?
Een alcoholist geeft de partner vaak de schuld omdat ontkenning bij de verslaving hoort. Als het drinken een probleem is, moet er iets veranderen, en dat is voor de drinker angstaanjagend. Dus wordt de oorzaak buiten gelegd: de stress, het werk, en vooral jij.
Je hoort dan dingen als:
- "Als jij niet zo zou zeuren, hoefde ik niet te drinken."
- "Iedereen drinkt een paar glazen, jij bent gewoon overdreven."
- "Je wilt me controleren."
Ga daar niet in mee, maar ga er ook niet tegen in. Een discussie over schuld win je niet. Wat je wel kunt zeggen: "Ik ga niet discussiëren over wie schuld heeft. Ik zie dat je drinkt en ik maak me zorgen." Daarmee blijf je bij de feiten, zonder het spel van verwijten mee te spelen.
Geert Jan Brugman herkent dat patroon van binnenuit. Hij gebruikte jarenlang drank en drugs en beloofde zichzelf steeds te stoppen. Pas toen hij het onder ogen zag, kon er iets veranderen:
"Ik moest erkennen dat mijn verslaving groter was dan mijn wil om te stoppen." Geert Jan Brugman op verslavingshulpnederland.nl
Die erkenning kun je niet afdwingen. Je kunt wel stoppen met alles wat het uitstellen makkelijk maakt.
Hoe spreek ik mijn partner aan op het drinken?
Je spreekt je partner het best aan op een rustig moment, nuchter, met concrete voorbeelden en vanuit je eigen gevoel. Kies niet de avond zelf, maar bijvoorbeeld de ochtend erna, als de gevolgen nog vers zijn.
Een voorbeeld van een opening: "Ik wil iets met je bespreken dat ik moeilijk vind. Gisteravond had je weer een fles wijn op en ik kon niet meer met je praten. Ik schrok ervan. Ik maak me zorgen om je, en om ons."
Wat helpt: één of twee concrete voorbeelden, geen opsomming van alles wat er ooit misging. Benoem wat het met jou doet. En eindig met een vraag of een voorstel: "Wil je met de huisarts praten? Ik ga mee."
Een uitgebreide uitleg met meer voorbeeldzinnen, ook voor als je partner boos wordt, vind je bij iemand aanspreken op een verslaving.
Wat als mijn partner het ontkent?
Ontkenning is geen eindpunt, het is een fase. Je hoeft je partner niet te overtuigen in één gesprek. Zeg wat je ziet, laat het staan en kom er later op terug. Houd ondertussen je grenzen. Ontkent je partner jarenlang en lopen de problemen op? Dan kan een interventie helpen, waarbij een ervaringsdeskundige samen met de familie het gesprek voert.
Welke hulp is er voor partners van alcoholisten?
Voor partners van alcoholisten is er hulp bij de verslavingszorg, bij zelfhulpgroepen en online, ook als je partner zelf nog geen hulp wil.
- Al-Anon: lotgenotengroepen speciaal voor familie en vrienden van iemand met een drankprobleem. Gratis, door heel Nederland en ook online.
- CRAFT: een methode waarin je leert hoe je je partner motiveert en goed voor jezelf zorgt. Volgens Jellinek zocht bij 70% van de mensen van wie een naaste CRAFT volgde, de persoon met de verslaving uiteindelijk hulp.
- Samen Nuchter: een anoniem online programma van Jellinek voor naasten, gebaseerd op CRAFT.
- Je huisarts: voor je eigen klachten, zoals slecht slapen, piekeren of somberheid.
- Een ervaringsdeskundige: iemand die zelf verslaafd was en weet welke smoesjes en welke angsten erbij horen.
Meer over groepen lees je bij lotgenoten en steungroepen.
"Geert
Waarom stoppen met drinken niet zomaar kan
Wie lang en veel drinkt, kan niet zomaar van de ene op de andere dag stoppen. Volgens Jellinek kan abrupt stoppen leiden tot een delier, epileptische aanvallen en ernstige ziekteverschijnselen. Hoe groter de hoeveelheid en hoe langer het drinken, hoe groter het risico.
Dat is belangrijk om te weten, juist voor jou als partner. Zegt je partner na een ruzie: "Vanaf morgen drink ik niks meer", dan is dat goed nieuws, maar het moet veilig gebeuren.
Let op bij stoppen met alcohol. Heeft je partner lange tijd dagelijks veel gedronken? Laat stoppen dan altijd via de huisarts lopen. Die kan inschatten of thuis afbouwen veilig is, medicijnen voorschrijven of doorverwijzen naar een behandeling met medische begeleiding. Bij verwardheid, hevig trillen, hallucinaties of een aanval bel je 112.
Een opname kan nodig zijn als thuis stoppen te riskant is, of als je partner echt uit de eigen omgeving moet om het patroon te doorbreken. Over de mogelijkheden lees je bij afkickkliniek voor alcohol. Wil je eerst meer weten over het probleem zelf, lees dan over alcoholverslaving.
Wat doet het drinken van je partner met jou?
Leven met een alcoholist slijt. Veel partners merken dat ze altijd alert zijn, slecht slapen, minder mensen zien en steeds vaker liegen om de schijn op te houden. Langzaam gaat je hele leven om het drinken van de ander draaien. Dat heet co-afhankelijkheid: je verliest jezelf in het zorgen voor de ander.
Signalen dat het jou te veel wordt:
- Je bent constant bezig met het drinken van je partner: tellen, controleren, zoeken.
- Je ziet vrienden en familie minder, omdat je niet wilt dat ze het merken.
- Je voelt je schuldig als je iets voor jezelf doet.
- Je bent prikkelbaar, somber of lichamelijk uitgeput.
Herken je dit? Neem het serieus. Je hoeft niet te wachten tot je partner verandert om zelf beter te gaan leven. Lees meer over zelfzorg en co-afhankelijkheid op de pagina naasten van verslaafden.
Is er hoop?
Ja. Mensen stoppen met drinken, ook na jaren, en relaties kunnen herstellen. Herstel gaat wel zelden in één keer en zelden zonder hulp. Een terugval hoort er vaak bij en betekent niet dat alles voor niets was.
Geert Jan Brugman kent dat herstel van dichtbij. Na zijn verslaving zocht hij het gesprek op met de mensen die hij pijn had gedaan:
"Daarnaast heb ik mijn naasten mijn excuses aangeboden en kreeg ik vergiffenis voor mijn gedrag" Geert Jan Brugman op verslavingshulpnederland.nl
Of jullie relatie het overleeft, kan niemand je beloven. Wel dat je niet machteloos bent, en dat je er niet alleen voor hoeft te staan.
Herken je vooral het patroon van een man die elke avond flink drinkt, maar "gewoon functioneert"? Lees dan mijn man drinkt te veel. Gaat het om je kind, kijk dan op de pagina voor ouders.
Veelgestelde vragen
Is alcoholisme een ziekte?
Een alcoholverslaving wordt in de zorg gezien als een aandoening die je hersenen en gedrag verandert, niet als karakterzwakte. Dat betekent niet dat je partner geen verantwoordelijkheid heeft, wel dat wilskracht alleen vaak niet genoeg is en behandeling helpt.
Wat doe ik als mijn partner dronken thuiskomt?
Ga niet in discussie: met iemand die gedronken heeft, kun je geen zinnig gesprek voeren. Zorg voor je eigen veiligheid en die van de kinderen, en bespreek het de volgende dag op een rustig moment. Bij geweld of dreiging bel je 112.
Kan mijn partner thuis afkicken van alcohol?
Dat hangt af van hoeveel en hoe lang je partner drinkt. Na langdurig zwaar drinken kan abrupt stoppen leiden tot een delier of epileptische aanvallen. Laat de huisarts altijd beoordelen of thuis afbouwen veilig is of dat medische begeleiding of een opname nodig is.
Hoe lang duurt het voordat een alcoholist hulp zoekt?
Dat is per persoon heel verschillend en niet te voorspellen. Wel weet je dat naasten invloed hebben: wie stopt met opvangen en duidelijke grenzen stelt, maakt de stap naar hulp voor de ander vaak eerder logisch.
Kan relatietherapie helpen als mijn partner drinkt?
Zolang het drinken doorgaat, lost relatietherapie het kernprobleem meestal niet op. Eerst moet het alcoholprobleem zelf aangepakt worden. Sommige verslavingsbehandelingen betrekken de partner wel actief, en dat kan helpen.
Geert Jan Brugman
Ondernemer en vader. Gebruikte zo'n 25 jaar drank en drugs, tot zijn dochter zijn keerpunt werd. Samen met Ilja richtte hij Verslavingshulp Nederland op, om verslaafden en hun familie de weg naar herstel te laten vinden.
Lees het verhaal van Geert → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken