Een interventie bij verslaving is een goed voorbereid gesprek waarin familie en andere betrokkenen, samen met een interventiespecialist, iemand met een verslaving vragen om hulp te aanvaarden. Het is bedoeld voor situaties waarin de verslaafde zelf geen hulp zoekt. Bij afkickkliniek.com doet ervaringsdeskundige Ilja Reiman de interventie bij jullie thuis, door heel Nederland. Na een ja volgen begeleiding naar behandeling en minimaal zes maanden nazorg.
Wat is een interventie bij verslaving?
Een interventie is een voorbereid gesprek waarin de mensen die het meest om iemand geven, samen en met begeleiding, vragen om hulp te aanvaarden. Het is geen ruzie en geen overval. Het is een moment waarop iemand met een verslaving van zijn of haar naasten hoort wat de verslaving met hen doet, en dat er nu een concrete uitweg klaarligt.
Misschien herken je dit. Je hebt al tientallen gesprekken gevoerd. Soms rustig, soms in tranen, soms schreeuwend. Er werd beloofd dat het minder zou worden. Een week later ging het weer mis. Dat is geen teken dat je het verkeerd doet. Verslaving is controleverlies: wie verslaafd is, wíl vaak wel stoppen, maar het lukt niet. Ilja Reiman zegt het zelf zo: "Als ik eenmaal wat had gebruikt, kon ik niet stoppen."
Een interventie verschilt van al die eerdere gesprekken op drie punten:
- Het is voorbereid. Iedereen weet wat hij wil zeggen en waarom. Er wordt niet geïmproviseerd en niet teruggevallen op verwijten.
- Je staat er niet alleen. De mensen die belangrijk zijn voor de verslaafde zitten samen aan tafel, met een interventiespecialist die het gesprek leidt.
- Er ligt een concrete volgende stap klaar. Als iemand ja zegt, hoeft er niet eerst weken gezocht te worden. Dan kan het meteen.
Voor wie is een interventie bedoeld?
Een interventie is bedoeld voor families en naasten van iemand die verslaafd is en zelf geen hulp zoekt of hulp steeds afwijst. Dat kan gaan om alcohol, cocaïne, cannabis, GHB, gokken, medicijnen of een combinatie.
De meeste aanvragen komen van:
- Ouders van een volwassen kind. Je zoon of dochter is 18 of ouder. Je kunt niets meer afdwingen, maar je ziet je kind wegglijden. Lees ook wat je kunt doen als je kind geen hulp wil.
- Ouders van een tiener die steeds verder afglijdt en elk gesprek afkapt.
- Partners die al jaren leven met de leugens, de stemmingen en de angst, en niet meer weten hoe ze het bespreekbaar moeten maken.
- Broers, zussen, volwassen kinderen en vrienden die zien dat het misgaat.
Een interventie is vaak de stap na veel losse pogingen. Je hoeft niet te wachten tot het helemaal misgaat. Iemand hoeft ook niet eerst "de bodem te raken". Dat idee kost soms jaren, en soms meer.
Meer over de situatie van ouders lees je op onze pagina voor ouders. Ben je partner, broer, zus of vriend? Kijk dan bij naasten.
Wanneer is een interventie verstandig?
Een interventie is verstandig als de verslaving duidelijk schade aanricht, iemand hulp blijft weigeren en jullie als familie bereid zijn om samen één lijn te trekken. Dat laatste is belangrijk: een interventie werkt alleen als de mensen aan tafel ook na het gesprek achter hun woorden blijven staan.
Signalen dat het tijd is om aan een interventie te denken:
- Het gebruik wordt meer, of iemand gebruikt op momenten waarop dat eerder niet gebeurde (overdag, alleen, voor het werk).
- Er zijn problemen met werk, studie, geld, politie of gezondheid.
- Er wordt gelogen, gestolen of gemanipuleerd. Jij gaat dingen toedekken of oplossen.
- Beloftes om te stoppen of te minderen houden steeds geen stand.
- Je merkt dat het hele gezin om de verslaving heen draait.
- Je bent bang voor wat er gebeurt als er niets verandert.
Wanneer is een interventie níét de eerste stap? Als er acuut gevaar is. Denk aan een overdosis, een psychose, agressie of uitspraken over zelfdoding. Dan bel je 112. Denkt iemand aan zelfdoding, of maak je je daar zorgen over? Bel 113 via 0800-0113 (gratis, dag en nacht).
Let op bij alcohol, GHB en slaap- of kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen). Plotseling stoppen met deze middelen kan gevaarlijk zijn, met kans op ernstige ontwenning en zelfs insulten. Stoppen hoort dan altijd onder begeleiding van een arts te gebeuren. Ook daarom ligt er bij een interventie altijd een behandelplek klaar, en geen "vanaf morgen stop je gewoon".
Wat kun je zelf al doen voordat er een interventie komt?
Ook als je nog twijfelt over een interventie, kun je vandaag al dingen doen die helpen. Niet om het probleem in je eentje op te lossen, maar om het gesprek straks makkelijker te maken.
- Schrijf op wat je ziet. Data, situaties, wat er gezegd is. Niet om een dossier tegen iemand op te bouwen, maar omdat je in een emotioneel gesprek anders vergeet wat er allemaal gebeurd is. Concrete voorbeelden komen harder aan dan "je drinkt te veel".
- Stop met toedekken. Bel niet meer naar de werkgever dat je zoon ziek is als hij een kater heeft. Los de schulden niet stilletjes op. Dat voelt hard, maar zolang jij de gevolgen opvangt, voelt de verslaafde ze niet.
- Praat met de andere betrokkenen. Zijn jullie het als ouders eens? Weten broers en zussen wat er speelt? Een interventie werkt alleen als jullie één lijn trekken. Verdeeldheid wordt door een verslaving feilloos gevonden.
- Ga het gesprek niet aan als iemand onder invloed is. Dat loopt bijna altijd uit op ruzie. Kies een rustig moment.
- Zorg voor jezelf. Slaap, eet, praat met iemand. Je kunt een ander niet overeind houden als je zelf omvalt.
Veel ouders zeggen achteraf dat ze te lang hebben gewacht, omdat ze dachten dat het vanzelf over zou gaan, of dat ze het zelf moesten oplossen. Dat is geen verwijt. Het laat alleen zien hoe moeilijk het is om hulp in te schakelen voor iemand die dat zelf niet wil.
Waarom een ervaringsdeskundige aan tafel?
Een verslaafde die met familie aan tafel zit, verwacht verwijten. Wat hij of zij vaak niet verwacht, is iemand die precies weet hoe het voelt. Dat is het verschil dat een ervaringsdeskundige kan maken.
Ilja kent de smoesjes, omdat hij ze zelf gebruikt heeft. Hij kent de schaamte, en de belofte dat het morgen anders wordt. Hij weet ook hoe het is om meerdere keren te proberen te stoppen en steeds terug te vallen. Daardoor kan hij dingen zeggen die van een ouder als verwijt klinken, maar van hem als herkenning. Hij praat niet over verslaving als iets wat een ander overkomt. Hij praat erover als iets wat hij zelf heeft meegemaakt en waar hij uit is gekomen.
Belangrijk om te weten: een ervaringsdeskundige is geen arts of therapeut. Wij behandelen niet. Wij helpen iemand de stap naar behandeling te zetten, en we helpen jullie als familie om daarbij overeind te blijven.
Wat doet een interventiespecialist?
Een interventiespecialist bereidt het gesprek samen met de familie voor, leidt het gesprek met de verslaafde en zorgt dat er na een ja direct hulp klaarstaat. Hij is het rustpunt aan tafel als de emoties hoog oplopen.
Concreet doet een interventiespecialist:
- Met jullie de situatie in kaart brengen: wat gebruikt iemand, sinds wanneer, wat is er al geprobeerd?
- Bepalen wie er bij het gesprek horen, en wie beter niet.
- Iedereen helpen om op te schrijven wat hij of zij wil zeggen, zonder verwijten.
- Afspraken maken over grenzen: wat doen jullie als het antwoord nee is?
- Het gesprek zelf leiden, zodat het niet ontspoort in ruzie of ontkenning.
- Bij een ja: de stap naar behandeling direct mogelijk maken.
Er zijn verschillende manieren om een interventie te doen. Sommige zijn confronterend, andere werken met een open uitnodiging. In hoe werkt een interventie leggen we de verschillen stap voor stap uit.
Hoe doen wij een interventie met Ilja Reiman?
Bij afkickkliniek.com doen we de interventies zelf. Ilja Reiman is onze interventiespecialist. Hij was jarenlang verslaafd aan cocaïne, kwam meerdere keren in de problemen en vond uiteindelijk zijn herstel via een kliniek in Zuid-Afrika en het twaalfstappenprogramma. Lees zijn hele verhaal op de pagina over Ilja Reiman.
We rijden door heel Nederland, dus de interventie vindt bij jullie plaats: thuis, aan de eigen tafel. Zo werkt het:
1. Binnen 24 uur bellen we je terug
Je laat via het formulier je nummer achter. Binnen 24 uur bellen we je. In dat eerste gesprek luisteren we vooral. Wat speelt er? Wie is er verslaafd, en waaraan? Wat hebben jullie al geprobeerd? Dit gesprek is gratis en zit je nergens aan vast.
2. Binnen enkele dagen een huisbezoek met de betrokkenen
Als een interventie past, komen we meestal binnen enkele dagen langs voor een huisbezoek met iedereen die betrokken is. We bereiden samen het gesprek voor. Wie zit er aan tafel? Wat wil ieder zeggen? Welke behandeling past, in Nederland of in het buitenland? En welke grenzen houden jullie vast als het antwoord nee is?
3. De interventie: Ilja begint met zijn eigen verhaal
Op de dag van de interventie begint Ilja met zijn eigen verhaal. Dat is bewust. Iemand met een verslaving verwacht verwijten en zet zich schrap. Maar daar zit dan iemand die het allemaal zelf heeft meegemaakt: de smoesjes, de schaamte, het niet kunnen stoppen. Dat haalt vaak de angel uit het gesprek. Daarna komen de familieleden aan het woord.
"Het enige wat Ilja en ik komen doen, is praten." Geert Jan Brugman op verslavingshulpnederland.nl
Er wordt niemand meegesleurd of vastgehouden. Een interventie is en blijft vrijwillig.
4. Na een ja: direct naar behandeling
Zegt iemand ja, dan gaat het snel. We hebben vooraf met jullie besproken welke behandeling past. Dat kan een behandeling in Nederland zijn, via de reguliere verslavingszorg, of een opname in het buitenland, bijvoorbeeld in Zuid-Afrika. Welke afkickkliniek past, hangt af van het middel, de ernst, de wachttijd en jullie mogelijkheden. Wij zijn geen kliniek en geen artsen. Medische zorg, zoals ontgiften, gebeurt altijd door artsen en behandelaars van de kliniek of instelling.
5. Minimaal zes maanden nazorg
Na de behandeling begint het eigenlijke werk: het gewone leven weer oppakken zonder te gebruiken. Daarom blijven we minimaal zes maanden betrokken. Denk aan hulp bij het opbouwen van structuur, werk, financiën, sport en het voorkomen van terugval. En we blijven er ook voor jullie als familie.
"Laat
Wat als iemand nee zegt?
Een nee tijdens een interventie is teleurstellend, maar zelden het einde van het verhaal. Wat er aan tafel is gezegd, blijft hangen. Iemand heeft gehoord hoeveel mensen om hem of haar geven, en dat zij niet langer meegaan in de verslaving.
Het belangrijkste na een nee is dat jullie doen wat jullie hebben afgesproken. Als je zegt dat je geen geld meer geeft, geef je geen geld meer. Als je zegt dat er thuis niet meer gebruikt wordt, dan houd je daaraan vast. Dat is geen straf. Het is ophouden met het makkelijk maken om door te gaan.
Geert Jan Brugman herkent dat van zichzelf: "In mijn geval vond ik de mensen die mij wilden helpen lastposten en bemoeials." Toch kwam hij om. Wat zijn dochter tegen hem zei, kwam harder aan dan hij op dat moment liet merken. Lees zijn verhaal op de pagina over Geert.
Na een nee blijven we beschikbaar voor jullie als familie. Je hoeft het daarna niet alleen uit te zoeken.
Interventie of gedwongen opname?
Een interventie is vrijwillig. Een gedwongen opname is dat niet. Veel ouders en partners vragen ons of ze iemand kunnen laten opnemen. In Nederland kan verplichte zorg alleen via de Wet verplichte ggz (Wvggz), en dan alleen bij ernstig nadeel, zoals levensgevaar of ernstige schade voor de persoon zelf of anderen, en als vrijwillige zorg niet mogelijk is. De drempel daarvoor is hoog en de procedure loopt via de gemeente, de officier van justitie en de rechter.
Voor de meeste families is gedwongen zorg dus niet de eerste stap. Een interventie is vaak het vrijwillige alternatief: je probeert iemand te bereiken voordat het zover komt. Lees meer over gedwongen opname bij verslaving.
Wat kost een interventie?
Het eerste gesprek is gratis. Wat een interventie daarna kost, hangt af van jullie situatie: waar jullie wonen, hoeveel voorbereiding nodig is en welke begeleiding jullie willen. Dat bespreken we altijd vooraf, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Een interventiespecialist wordt niet vergoed uit de basisverzekering. De behandeling zelf in Nederland wordt meestal wel vergoed, met een verwijzing van de huisarts.
Lees de details op kosten van een interventie en in ons overzicht van kosten en vergoeding van verslavingszorg.
Meer over interventie
Je hoeft dit niet alleen te doen
Misschien lees je dit 's nachts, terwijl je wacht tot de voordeur opengaat. Misschien schaam je je, of voel je je schuldig. Weet dan dit: verslaving zegt niets over hoe goed je als ouder of partner bent. Geert had zelf ouders die alles voor hem deden, en toch ging hij een kant op die niemand had verwacht.
Je kunt het gedrag van een ander niet bepalen. Maar je kunt wel bepalen wat jij nu doet. Een gesprek met iemand die het van binnenuit kent, is een goed begin. Neem contact op, dan bellen we je binnen 24 uur.
Veelgestelde vragen
Wat doet een interventiespecialist?
Een interventiespecialist bereidt samen met de familie het gesprek voor, leidt het gesprek met de verslaafde en zorgt dat er bij een ja direct een vervolgstap klaarligt. Bij ons is dat Ilja Reiman, die zelf jarenlang verslaafd was aan cocaïne. Hij is ervaringsdeskundige, geen arts of psychiater.
Hoe groot is de kans dat een interventie werkt?
Daar is geen eerlijk percentage voor te geven, en wij noemen er dan ook geen. Wat wel vaststaat: een goed voorbereid gesprek, waarin iemand liefde en duidelijke grenzen tegelijk hoort, geeft meer kans dan losse ruzies aan de keukentafel. En ook een nee is zelden het einde van het verhaal.
Wat als mijn kind of partner nee zegt tijdens de interventie?
Dan blijft wat er gezegd is toch hangen. Belangrijk is dat jullie je afgesproken grenzen daarna ook echt waarmaken. Veel mensen komen later alsnog op een nee terug. Wij blijven in die periode beschikbaar voor jullie als familie.
Kan een interventie ook bij een volwassen kind?
Ja. Juist bij volwassen kinderen staan ouders vaak machteloos, omdat je niets meer kunt afdwingen. Een interventie is een vrijwillige route: niemand wordt meegenomen tegen zijn wil. Gedwongen zorg kan alleen via de Wet verplichte ggz en is iets heel anders.
Hoe snel kan een interventie plaatsvinden?
We bellen je binnen 24 uur na je aanvraag. Daarna volgt meestal binnen enkele dagen een huisbezoek met de betrokkenen om alles voor te bereiden. Hoe snel de interventie zelf plaatsvindt, hangt af van jullie situatie en van wanneer de juiste mensen erbij kunnen zijn.
Ilja Reiman
Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.
Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken