Bij een ketamine verslaving ben je geestelijk afhankelijk van ketamine: je gebruikt meer en vaker dan je wilt en het lukt niet om te stoppen. Volgens Jellinek ontstaat bij regelmatig gebruik snel tolerantie, waardoor je steeds meer nodig hebt. Het grootste lichamelijke risico is schade aan de blaas en urinewegen, met pijn, vaak moeten plassen en soms bloed in de urine. Stoppen is lichamelijk niet gevaarlijk, maar somberheid, angst en de zucht naar keta maken het zwaar. Hulp loopt via de huisarts en de verslavingszorg, en bij blaasklachten via een uroloog.
Wat is een ketamine verslaving?
Een ketamine verslaving betekent dat je de controle over het gebruik van keta kwijt bent. Je gebruikt vaker en meer dan je wilt, het lukt niet om te minderen, en je gaat door terwijl je lichaam, je geld of je relaties eronder lijden. Volgens Jellinek raak je geestelijk verslaafd aan ketamine, niet lichamelijk. Maar die geestelijke verslaving kan heel sterk zijn.
Ketamine is een verdovingsmiddel dat in de geneeskunde en diergeneeskunde wordt gebruikt. Als drug geeft het een licht, dromerig en afstandelijk gevoel. Bij een hogere dosis raak je los van je lichaam en je omgeving: de beruchte K-hole. Veel mensen beginnen ermee in het uitgaansleven, als iets kleins naast andere middelen. Pas later merk je dat het een eigen leven is gaan leiden.
Misschien gebruik je inmiddels ook doordeweeks. Of alleen, thuis, om de dag of je gedachten weg te drukken. Misschien heb je al pijn bij het plassen en gebruik je toch door. Dan voel je waarschijnlijk schaamte of angst. Dat is begrijpelijk, en het betekent niet dat je zwak bent.
Ilja Reiman, die jarenlang verslaafd was en het uitgaansleven van binnenuit kent, zei in VICE over waar gebruiken uiteindelijk op uitdraait:
"Het is destructief en je wordt er heel eenzaam van." Ilja Reiman in VICE, 2018
Lees meer over wat verslaving is.
Waarom raak je verslaafd aan ketamine?
Je raakt verslaafd aan ketamine door de combinatie van snelle gewenning en wat keta voor je oplost. Volgens Jellinek en Drugsinfo.nl ontstaat bij regelmatig gebruik snel tolerantie: je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Wat eerst een klein beetje was, wordt steeds meer, en steeds vaker.
Daarnaast geeft ketamine afstand. Van stress, verdriet, somberheid of pijn. Dat maakt het verleidelijk om het te gebruiken als manier om niet te voelen. Juist dan wordt het lastig om te stoppen, want zodra je stopt, komt alles terug.
Bij ketamine speelt nog iets: pijn. Ketamine beschadigt de blaas, en dat doet pijn. Ketamine verdooft ook. Daardoor gebruiken sommige mensen meer om de pijn niet te voelen, terwijl de schade daardoor juist groter wordt. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis beschrijft dit als een vicieuze cirkel.
Signalen: ben je verslaafd aan ketamine?
De signalen van een ketamine verslaving gaan over je gebruik, over je lichaam en over je leven. Drugsinfo.nl noemt onder meer dat je al vaker hebt geprobeerd te stoppen of te minderen, dat je meer gebruikt dan je wilt, dat je liegt over je gebruik en dat je steeds meer het gevoel hebt niet zonder te kunnen.
| Soort signaal | Waar je op kunt letten |
|---|---|
| Gebruik | Steeds meer nodig hebben, ook doordeweeks of alleen gebruiken, eerder op de dag beginnen |
| Controle | Stoppogingen die mislukken, meer gebruiken dan je van plan was |
| Lichaam | Vaak moeten plassen, pijn bij het plassen, bloed in je urine, heftige buikpijn |
| Hoofd | Vergeetachtig, afwezig, somber of angstig, je afgesloten voelen van anderen |
| Leven | Liegen of verbergen, minder contact met mensen die niet gebruiken, geldproblemen |
Herken je een paar van deze signalen? Neem het serieus. En heb je blaas- of buikklachten, wacht dan niet.
Wat doet ketamine met je lichaam en je hoofd?
Ketamine is vooral schadelijk voor je blaas en urinewegen, en bij vaak en veel gebruik ook voor je geheugen en je psychische gezondheid.
Blaas en urinewegen
Het bekendste lichamelijke gevolg is schade aan de blaas. Volgens het Jeroen Bosch Ziekenhuis beschadigt ketamine het slijmvlies van de blaas. Dat geeft aanhoudende pijn in de onderbuik, vaak moeten plassen en pijn bij het plassen. Ook bloed in de urine en problemen met de nieren kunnen voorkomen. Drugsinfo.nl noemt daarnaast een grotere kans op ontstekingen van blaas, urinewegen en nieren.
Langdurige gebruikers krijgen soms heftige aanvallen van buikpijn, de zogenoemde ketaminekramp of K-cramp. Drugsinfo.nl adviseert om bij blaasklachten direct te stoppen.
Er is ook goed nieuws: volgens het Jeroen Bosch Ziekenhuis, dat in 2022 als eerste in Nederland een speciaal ketaminespreekuur opende, kunnen de klachten na stoppen en behandeling flink afnemen. Hoe eerder je stopt, hoe beter.
Geheugen en psychische gezondheid
Bij vaak en veel gebruik kan ketamine volgens Drugsinfo.nl leiden tot geheugenproblemen. Bij mensen die er gevoelig voor zijn, kunnen paranoïde gedachten of een psychose ontstaan.
Ongelukken en combinaties
Onder invloed van ketamine voel je weinig pijn en ben je slecht in balans. Je kunt dus vallen of je verwonden zonder het te merken. In combinatie met alcohol, GHB of andere dempende middelen kun je bewusteloos raken.
Bel direct 112 als iemand na gebruik bewusteloos is, niet goed ademt of niet aanspreekbaar is. Leg de persoon in stabiele zijligging en blijf erbij. Zeg eerlijk wat er gebruikt is. Heb je pijn bij het plassen, bloed in je urine of heftige buikpijn? Ga naar je huisarts en vertel dat je ketamine gebruikt.
Stoppen met ketamine: wat kun je verwachten?
Stoppen met ketamine is lichamelijk niet gevaarlijk, maar de eerste tijd kan wel zwaar zijn. Volgens Drugsinfo.nl kun je bij stoppen last krijgen van:
- angst, verdriet en sombere gevoelens;
- stemmingswisselingen;
- pijn;
- slecht slapen;
- zweten en het afwisselend warm en koud hebben;
- minder eetlust.
Die klachten zijn meestal niet ernstig en verdwijnen vaak binnen een week. Wat langer kan blijven, is de zucht naar keta. En als je ketamine gebruikte om somberheid weg te drukken, komt die somberheid na het stoppen vaak terug. Dat voelt alsof het nooit meer goed wordt. Het wordt wel beter, maar daar heb je vaak hulp bij nodig.
Gebruik je naast ketamine ook GHB, alcohol of slaapmiddelen? Stop daar dan niet zomaar mee. Stoppen met díé middelen kan wél gevaarlijk zijn. Overleg altijd eerst met een arts. Lees ook onze pagina over GHB-verslaving.
"Lukt
Welke hulp is er bij een ketamine verslaving?
Er is geen medicijn tegen een ketamine verslaving. De behandeling draait om gesprekken, structuur en steun, en waar nodig om behandeling van je blaas. Vaak gaat dat tegelijk.
Huisarts en uroloog
Begin bij je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de verslavingszorg en, bij blaasklachten, naar een uroloog. Vertel eerlijk dat je ketamine gebruikt: dat is nodig om de juiste behandeling te krijgen. Het ketaminespreekuur van het Jeroen Bosch Ziekenhuis combineert urologische zorg met verslavingszorg van Novadic-Kentron.
Ambulante behandeling
In de verslavingszorg krijg je meestal gesprekken, zoals cognitieve gedragstherapie. Je leert herkennen wanneer en waarom je gebruikt en wat je dan anders kunt doen. Ook somberheid, angst of trauma die onder het gebruik liggen, krijgen aandacht. Met een verwijsbrief van de huisarts wordt dit meestal vergoed uit de basisverzekering. Lees meer over behandeling van verslaving.
Opname in een kliniek
Een opname kan helpen als ambulante hulp niet genoeg was, als je ook andere middelen gebruikt, of als je hele omgeving draait om uitgaan en gebruik. Soms is afstand de enige manier om dat patroon te doorbreken. Ilja liet zich uiteindelijk opnemen in een kliniek in Zuid-Afrika en vond daarna houvast in het twaalfstappenprogramma. Opnames in het buitenland worden meestal niet vergoed en kosten vaak tussen de 10.000 en 20.000 euro. Lees meer over een afkickkliniek voor drugs, afkicken in het buitenland en de kosten.
Nazorg
De eerste maanden na het stoppen zijn het kwetsbaarst. Daarom blijven wij bij elk traject minimaal zes maanden betrokken: bij je dagritme, werk, geld en de momenten waarop de zin in keta terugkomt.
Zoek je dit voor je kind of partner?
Merk je dat je kind of partner steeds vaker keta gebruikt, of heeft hij of zij pijn bij het plassen? Praat op een rustig moment, als de ander nuchter is, en vertel wat je ziet zonder te preken. Wijs op de blaasklachten: dat is vaak een ingang die minder beladen voelt dan "je bent verslaafd". Lees verder op onze pagina's voor ouders en naasten, of doe de test voor ouders en naasten.
De eerste stap zetten
Wil je stoppen met ketamine? Dan hoef je dat niet alleen te doen. Wij zijn geen artsen en geen kliniek, maar ervaringsdeskundigen die het uitgaansleven en de verslaving van binnenuit kennen. We luisteren, denken mee over de hulp die bij je past, in Nederland of in een afkickkliniek in het buitenland, en blijven daarna betrokken.
Neem contact op. Het eerste gesprek is gratis en vertrouwelijk. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 via 0800-0113.
Veelgestelde vragen
Is ketamine lichamelijk verslavend?
Volgens Jellinek raak je niet lichamelijk, maar wel geestelijk verslaafd aan ketamine. Die geestelijke verslaving kan sterk zijn. Bij regelmatig gebruik ontstaat bovendien snel tolerantie, zodat je steeds meer nodig hebt voor hetzelfde effect.
Wat zijn de afkickverschijnselen van ketamine?
Drugsinfo.nl noemt onder meer angst, verdriet en somberheid, stemmingswisselingen, slecht slapen, zweten en minder eetlust. Die klachten zijn meestal niet ernstig en verdwijnen vaak binnen een week. De zucht naar keta en sombere gevoelens kunnen langer blijven, zeker als je ketamine gebruikte om niet te voelen.
Herstelt je blaas als je stopt met ketamine?
Bij veel mensen nemen de klachten af als ze stoppen, zeker als ze op tijd stoppen. Bij ernstige schade is soms een behandeling door een uroloog nodig. Hoe eerder je stopt, hoe groter de kans op herstel. Heb je blaasklachten, ga dan naar je huisarts.
Wat is een ketaminekramp?
Een ketaminekramp (ook wel K-cramp) is een heftige aanval van buikpijn die mensen krijgen na langdurig en veel gebruik. Het is een signaal dat ketamine je lichaam beschadigt. Zie het als reden om te stoppen en naar de huisarts te gaan, niet om meer te gebruiken tegen de pijn.
Kan ik zelf stoppen met ketamine?
Lichamelijk is zelf stoppen niet gevaarlijk. Toch lukt het veel mensen niet alleen, omdat de zucht naar keta en de somberheid na het stoppen zo sterk zijn. Gebruik je ook GHB, alcohol of slaapmiddelen? Stop daar dan niet zelf mee, maar overleg eerst met een arts.
Ilja Reiman
Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.
Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken