Van een wietverslaving (cannabisverslaving) is sprake als je de controle over het blowen kwijt bent: je blowt vaker of meer dan je wilt, het lukt niet om te minderen en je gaat door terwijl het je leven schaadt. Volgens Jellinek raakt ongeveer 9 procent van de gebruikers afhankelijk. Stoppen geeft vaak onrust, prikkelbaarheid en slecht slapen, maar is lichamelijk niet gevaarlijk; die klachten duren volgens Jellinek tot ongeveer twee weken. Hulp is meestal ambulant, via de huisarts of verslavingszorg. Een opname is nodig als dat niet genoeg blijkt.
Wat is een wietverslaving?
Een wietverslaving, ook wel cannabisverslaving genoemd, betekent dat je de controle over het blowen kwijt bent. Je blowt vaker of meer dan je van plan was, het lukt niet om te minderen, en je gaat door terwijl het je motivatie, je geld, je relaties of je werk kost. Het maakt daarbij niet uit of je wiet of hasj rookt: in allebei zit THC, de stof die je high maakt en waaraan je verslaafd raakt.
Veel mensen die verslaafd zijn aan wiet, zien zichzelf niet als verslaafd. Je functioneert toch? Je gaat naar je werk, je doet niemand kwaad. En wiet is "maar" softdrugs. Juist daardoor duurt het vaak jaren voordat je toegeeft dat het niet meer klopt. Misschien herken je dat: je belooft jezelf een week niet te blowen, en op dag twee zit je weer met een joint op de bank. Dan voel je je misschien slap of dom. Dat ben je niet.
Geert Jan Brugman, medeoprichter van afkickkliniek.com, kickte zelf af van drank en drugs. Hij schreef over het moment dat hij het onder ogen zag:
"Ik moest erkennen dat mijn verslaving groter was dan mijn wil om te stoppen." Geert Jan Brugman op verslavingshulpnederland.nl
Dat erkennen is geen nederlaag. Het is de eerste stap. Lees meer over wat verslaving is.
Ben ik verslaafd aan wiet? De signalen
Verslaafd aan wiet ben je niet pas als je de hele dag stoned bent. Het gaat om controleverlies en om de rol die blowen in je leven speelt. Volgens Jellinek raakt ongeveer 9 procent van de mensen die cannabis gebruiken er afhankelijk van. Het risico is groter als je jong begint, vaak blowt en dat lang volhoudt.
| Soort signaal | Waar je op kunt letten |
|---|---|
| Gebruik | Elke dag blowen, al 's ochtends of overdag, steeds meer nodig hebben voor hetzelfde effect |
| Controle | Je wilt minderen of stoppen, maar het lukt steeds niet; je blowt meer dan je van plan was |
| Functie | Je blowt om te kunnen slapen, om rustig te worden of om niet te voelen |
| Zonder wiet | Onrustig, prikkelbaar, slecht slapen, geen eetlust, alleen maar aan blowen denken |
| Leven | Geen zin meer in werk, school, sport of vrienden; afspraken afzeggen; geldproblemen |
| Verbergen | Smoesjes, niet eerlijk zijn over hoeveel je blowt, boos worden als iemand er iets van zegt |
Herken je meerdere signalen? Dan is het tijd om het serieus te nemen. Verslaafd aan blowen raak je meestal niet ineens. Het verschuift langzaam: van een joint in het weekend naar elke avond, en van elke avond naar de hele dag.
Waarom raak je verslaafd aan cannabis?
Je raakt verslaafd aan cannabis door een combinatie van wat THC in je hersenen doet en wat blowen voor je oplost. THC werkt op de cannabisreceptoren in je hersenen. Volgens Jellinek passen die receptoren zich aan als je vaak blowt: ze worden minder gevoelig. Je hebt dan meer nodig voor hetzelfde effect, en zonder wiet voel je je niet meer normaal. Als je stopt, duurt het een paar weken voordat dat herstelt.
Minstens zo belangrijk is de functie die wiet krijgt. Veel mensen die verslaafd zijn aan cannabis, blowen niet meer voor de lol. Ze blowen om in slaap te komen, om piekergedachten stil te zetten, om spanning of somberheid weg te drukken, of om een lege avond door te komen. Dan wordt stoppen niet alleen afkicken van een middel, maar ook leren omgaan met wat eronder zit.
Hoe jonger je begint, hoe groter het risico. Hersenen zijn tot ver na het twintigste levensjaar in ontwikkeling en zijn daardoor extra gevoelig.
Wat doet dagelijks blowen met je?
Dagelijks blowen raakt vooral je hoofd: je geheugen, je concentratie, je stemming en je motivatie. Bij een deel van de mensen kan het ook ernstige psychische klachten uitlokken.
- Geheugen en concentratie: volgens Jellinek beïnvloedt cannabis je vermogen om te onthouden wat er net is gebeurd. Blijvende effecten zie je vooral bij mensen die heel jong beginnen of jarenlang dagelijks blowen.
- Somberheid en angst: sommige gebruikers krijgen last van depressieve gevoelens, angst en paniek. Die risico's nemen toe naarmate je vaker blowt.
- Psychose: bij mensen die er gevoelig voor zijn, kan cannabis een psychose uitlokken. Jellinek schrijft dat ongeveer 6 tot 10 procent van alle gevallen van schizofrenie te wijten is aan cannabisgebruik.
- Longen: een joint heeft geen echt filter en je inhaleert diep. Volgens Jellinek is de teerneerslag in de longen daardoor 4 tot 5 keer groter dan bij een gewone sigaret.
- Verkeer: blowen vermindert je reactievermogen. Rijden onder invloed is strafbaar.
En dan is er het leven eromheen. Plannen die blijven liggen, een opleiding die je niet afmaakt, een relatie waarin je er eigenlijk niet bij bent. Dat is minder zichtbaar dan bij harddrugs, maar daarom niet minder echt.
Let op: hoor of zie je dingen die er niet zijn, of word je ineens heel achterdochtig of verward? Neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts of de huisartsenpost. Bij direct gevaar bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 via 0800-0113.
Stoppen met blowen: wat kun je verwachten?
Stoppen met blowen is lichamelijk niet gevaarlijk, maar de eerste weken zijn wel zwaar. Jellinek is daar duidelijk over: de ontwenningsverschijnselen zijn nooit levensbedreigend en veel minder ernstig dan bij een alcohol- of heroïneverslaving. Je kunt dus zonder arts stoppen, al helpt begeleiding wel.
Volgens Jellinek kun je bij stoppen onder meer last krijgen van:
- prikkelbaarheid en onrust;
- slecht slapen en nachtmerries of heel levendige dromen;
- angst;
- zweten, hoofdpijn en misselijkheid;
- minder eetlust en buikklachten;
- een sterke zin om te blowen.
Die klachten kunnen ongeveer twee weken duren. De eerste dagen zijn meestal het moeilijkst. Daarna wordt het lichter, maar de zin in een joint kan nog lang opkomen op vaste momenten: 's avonds op de bank, na een rotdag, bij vrienden die blowen.
Wat helpt in die eerste weken: haal alle wiet, vloei en grinders het huis uit, vertel iemand dat je stopt, zorg voor een vast dagritme en beweeg elke dag. Rook je tabak bij je joints? Dan krijg je er vaak ook nicotine-ontwenning bij. Dat maakt het zwaarder, niet onmogelijk.
Gebruik je naast wiet ook alcohol, slaapmiddelen of GHB? Stop daar dan nooit zomaar mee zonder arts. Dat kan wél gevaarlijk zijn.
"Lukt
Welke hulp is er bij een wietverslaving?
De meeste mensen met een wietverslaving worden ambulant behandeld: je woont thuis en hebt gesprekken bij de verslavingszorg. Een opname is meestal niet nodig, maar soms wel.
Zelfhulp en de huisarts
Een goed begin is je huisarts. Die kan je tips geven en je doorverwijzen naar de verslavingszorg. Er zijn ook gratis online programma's om te minderen of te stoppen, bijvoorbeeld de online zelfhulp van Jellinek en de app ICan van het Trimbos-instituut.
Ambulante behandeling
In de verslavingszorg krijg je vaak cognitieve gedragstherapie. Je leert herkennen wanneer en waarom je blowt, en wat je in die momenten anders kunt doen. Ook wordt gekeken naar wat eronder zit, zoals somberheid, angst, ADHD of slaapproblemen. Met een verwijsbrief van de huisarts wordt dit meestal vergoed uit de basisverzekering. Lees meer over behandeling van verslaving.
Afkickkliniek voor wiet: wanneer is een opname nodig?
Een afkickkliniek voor wiet is zinvol als ambulante hulp niet genoeg was, als je naast cannabis ook andere middelen of alcohol gebruikt, als je psychische klachten hebt, of als je hele omgeving draait om blowen. Soms moet je er even helemaal uit om het patroon te doorbreken. Dat kan in Nederland of in het buitenland, bijvoorbeeld in Zuid-Afrika of Portugal. Een opname in het buitenland wordt meestal niet vergoed en kost vaak tussen de 10.000 en 20.000 euro. Lees meer over een afkickkliniek voor drugs, afkicken in het buitenland en de kosten.
Nazorg
De eerste maanden na het stoppen zijn het kwetsbaarst. Daarom blijven wij bij elk traject minimaal zes maanden betrokken: bij je dagritme, werk, geld en de momenten waarop de zin terugkomt.
Zoek je dit voor je kind of partner?
Blowt je kind of partner dagelijks, en maak je je zorgen? Kies een rustig moment om te praten, als de ander niet stoned is. Vertel wat je ziet zonder te preken, en vraag wat de wiet voor hem of haar doet. Bij pubers ligt het anders, omdat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn. Lees verder op mijn zoon blowt, onze pagina's voor ouders en naasten, of doe de test voor ouders en naasten.
De eerste stap zetten
Wil je stoppen, maar lukt het niet alleen? Dan ben je niet zwak, dan heb je hulp nodig. Dat is iets anders. Wij zijn geen artsen en geen kliniek, maar ervaringsdeskundigen die zelf weten hoe het is om steeds opnieuw te beginnen. We luisteren, denken mee over de hulp die bij je past, in Nederland of in een afkickkliniek, en blijven daarna betrokken.
Neem contact op. Het eerste gesprek is gratis en vertrouwelijk.
Veelgestelde vragen
Kun je verslaafd raken aan wiet?
Ja. Lang werd gedacht dat cannabis alleen geestelijk verslavend was, maar volgens Jellinek kun je er ook lichamelijk afhankelijk van raken. Wie lang en veel blowt, heeft steeds meer nodig en krijgt klachten bij stoppen. Hoe jonger je begint en hoe vaker je blowt, hoe groter het risico.
Hoe lang duren de afkickverschijnselen van wiet?
Volgens Jellinek kunnen de ontwenningsverschijnselen ongeveer twee weken duren. De eerste dagen zijn meestal het zwaarst. Slecht slapen, levendige dromen en de zin om te blowen kunnen langer aanhouden. Ze zijn nooit levensbedreigend.
Is wietverslaving erger dan alcoholverslaving?
Het is anders. Stoppen met blowen is lichamelijk niet gevaarlijk, terwijl stoppen na zwaar drinken dat wel kan zijn. Maar een wietverslaving kan je leven net zo goed stilzetten: je motivatie, je relaties, je werk of studie, en bij gevoelige mensen je psychische gezondheid.
Wordt een behandeling voor cannabisverslaving vergoed?
Behandeling in de Nederlandse verslavingszorg wordt meestal vergoed uit de basisverzekering, met een verwijsbrief van de huisarts. Je betaalt wel je eigen risico. Een opname in een kliniek in het buitenland wordt meestal niet vergoed.
Helpt minderen, of moet je helemaal stoppen met blowen?
Voor sommige mensen is minderen een eerste stap. Wie dagelijks blowt en het al vaker heeft geprobeerd, merkt vaak dat minderen steeds weer uitloopt op hetzelfde patroon. Dan is helemaal stoppen, met hulp, meestal haalbaarder dan eindeloos onderhandelen met jezelf.
Geert Jan Brugman
Ondernemer en vader. Gebruikte zo'n 25 jaar drank en drugs, tot zijn dochter zijn keerpunt werd. Samen met Ilja richtte hij Verslavingshulp Nederland op, om verslaafden en hun familie de weg naar herstel te laten vinden.
Lees het verhaal van Geert → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken