Als je kind drugs gebruikt, reageer dan niet direct in paniek of woede. Wacht tot je rustig bent en je kind nuchter is, vertel wat je hebt gezien en vraag naar het waarom. Maak duidelijke afspraken en houd vinger aan de pols. Wordt het gebruik vaker, gaan school of vrienden eronder lijden of lukt minderen niet, zoek dan hulp via de huisarts, het wijkteam of een gratis adviesgesprek.
Je bent niet de eerste ouder die met deze vraag op zoek gaat, en je bent ook niet te laat. Dat je je zorgen maakt en informatie zoekt, betekent dat je betrokken bent. Dat is precies wat je kind nu nodig heeft, ook als het daar zelf heel anders over denkt.
Mijn kind gebruikt drugs: wat moet ik als eerste doen?
Doe eerst niets overhaast. Wacht tot de eerste schrik is gezakt, praat met je partner of iemand die je vertrouwt, en kies dan een rustig moment om met je kind te praten. Een gesprek op het moment van ontdekken loopt bijna altijd uit op ruzie of ontkenning.
Stel: je vindt 's avonds laat een zakje met wiet of een paar pillen in de jaszak van je zoon van zestien. De neiging is om meteen naar zijn kamer te lopen. Doe dat niet. Leg het weg, slaap erover, en spreek hem de volgende dag aan als hij uitgerust en nuchter is.
Wat je in de eerste dagen kunt doen:
- Verzamel feiten, geen bewijs. Wat heb je gezien, wanneer, hoe vaak? Dat helpt je om in het gesprek concreet te blijven.
- Stem af met je partner of de andere ouder. Kinderen merken het meteen als ouders verschillend reageren.
- Lees je in over het middel. Wiet is iets anders dan GHB of 3-MMC. Zo weet je welke risico's spelen.
- Bepaal wat je wilt bereiken. Meestal is dat: weten wat er speelt, duidelijk maken waar jij staat en het contact houden.
Hoe reageer ik als ik ontdek dat mijn kind drugs gebruikt?
Reageer rustig, eerlijk en duidelijk. Vertel wat je hebt gevonden of gezien, zeg dat je je zorgen maakt en vraag naar het verhaal van je kind. Luister meer dan je praat.
Een opening die vaak werkt: "Ik heb iets gevonden en daar schrok ik van. Ik wil graag van je horen hoe het zit." Daarmee leg je het op tafel zonder je kind meteen te veroordelen.
Ilja zegt het zo, over drugsgebruik in het algemeen:
"We moeten het uit de taboesfeer halen en beter voor elkaar gaan zorgen." Ilja Reiman op NPO Radio 1, De Nacht van BNNVARA
Dat geldt ook thuis. Als drugs een onderwerp is waarover niet gepraat mag worden, gaat je kind het verstoppen. Als het bespreekbaar is, hoor je wat er echt speelt.
Moet ik boos worden of rustig blijven?
Rustig blijven werkt beter, maar je hoeft niet te doen alsof het je niets doet. Je mag laten merken dat je geschrokken bent en dat je het niet goedkeurt. Het verschil zit in de toon: duidelijk zonder te schreeuwen, eerlijk zonder te beschuldigen.
Wat je beter niet doet:
- Preken of dreigen. "Als ik je nog één keer betrap…" werkt alleen als je het waarmaakt, en dan nog vergroot het vooral de geheimzinnigheid.
- Overdrijven. Als je zegt dat één joint tot heroïne leidt, gelooft je kind de rest van wat je zegt ook niet meer.
- Bagatelliseren. "Wij deden dat vroeger ook" geeft het signaal dat het niet uitmaakt.
- Alleen straffen. Een consequentie kan nodig zijn, maar zonder gesprek leert je kind vooral om beter op te letten.
Wanneer is drugsgebruik bij een puber zorgwekkend?
Drugsgebruik is zorgwekkend als het vaker gebeurt, als je kind gebruikt om zich beter te voelen of om problemen te vergeten, en als school, vrienden, sport of slaap eronder lijden. Hoe jonger je kind begint, hoe groter de risico's.
De hersenen van jongeren zijn nog tot ongeveer hun 25e in ontwikkeling. Volgens het Trimbos-instituut is alcohol schadelijk voor die ontwikkeling en vergroot het de kans op problematisch drinken later. Bij regelmatig blowen op jonge leeftijd zijn er meer risico's op concentratieproblemen, slechtere schoolprestaties, angst en psychose.
Signalen die erop wijzen dat het meer is dan uitproberen:
- je kind gebruikt alleen, niet alleen op feestjes;
- het gebruik gaat door de week door;
- er verdwijnt geld of spullen;
- oude vrienden en hobby's verdwijnen;
- je kind liegt over waar het is geweest;
- schoolresultaten zakken of er is verzuim;
- stemmingswisselingen, slecht slapen, terugtrekken op de kamer.
Een uitgebreid overzicht, ook per middel, vind je bij signalen van drugsgebruik bij je kind. Gaat het om wiet? Lees mijn puber blowt. Gaat het om coke? Lees mijn kind gebruikt cocaïne.
Let op bij GHB, alcohol en kalmeringsmiddelen. Bij GHB ligt een dosis met een prettig effect dicht bij een dosis waarbij iemand bewusteloos raakt. Raakt je kind buiten bewustzijn of ademt het slecht: bel 112. En laat je kind na langdurig gebruik van GHB, veel alcohol of benzodiazepinen nooit op eigen houtje stoppen. Dat kan gevaarlijk zijn en moet onder begeleiding van een arts.
"Bespreek
Welke afspraken kun je maken met je kind?
Duidelijke afspraken geven houvast, voor je kind en voor jou. Houd ze kort, haalbaar en concreet, en spreek af wat er gebeurt als een afspraak niet wordt nagekomen.
Voorbeelden van afspraken:
- geen drugs in huis en niet onder invloed thuiskomen;
- je kind laat weten waar het is en hoe laat het thuis is;
- zakgeld wordt niet meer contant gegeven of alleen voor afgesproken dingen;
- jullie praten elke week even, zonder dat het een verhoor wordt;
- als het niet lukt om te minderen, gaan jullie samen naar de huisarts.
Belangrijk: maak alleen afspraken die je ook echt kunt handhaven. Beloon het ook als het goed gaat. Een avond samen eten of een compliment doet meer dan je denkt.
Moet ik de school of de huisarts inlichten?
De huisarts inlichten is vaak een goede stap, zeker als het gebruik niet vanzelf minder wordt of als je kind ook somber, angstig of onrustig is. De school inlichten hoeft niet altijd, maar kan helpen als het gebruik invloed heeft op school.
Bespreek met je kind wie je erbij betrekt. Doe je het buiten je kind om, dan voelt dat als verraad en kan het vertrouwen een flinke klap krijgen. Gaat het om de veiligheid van je kind, dan gaat die natuurlijk voor.
Welke hulp is er voor jongeren onder de 18?
Voor jongeren onder de 18 valt verslavingszorg onder de Jeugdwet. De gemeente regelt en betaalt die hulp. Je komt er meestal via de huisarts of het wijkteam (ook wel jeugdteam of CJG genoemd).
Mogelijke stappen:
- Een gesprek bij de huisarts, samen met je kind of eerst alleen.
- Jeugdhulp of jeugdverslavingszorg, meestal ambulant: gesprekken met je kind en vaak ook met jullie als ouders.
- Een opname, als het thuis niet meer gaat. Lees meer over een afkickkliniek voor jongeren.
Zelf informatie of advies nodig? De Drugs Infolijn van het Trimbos-instituut (0900-1995) beantwoordt ook vragen van ouders. En bij ons kun je terecht voor een gratis gesprek met iemand die zelf verslaafd is geweest. Wij kijken met je mee welke stap nu past, en of je kind al verder is dan experimenteren.
Is je kind al ouder dan 18? Dan gelden andere regels. Lees mijn volwassen kind is verslaafd. Een overzicht van alles wat je als ouder kunt doen, vind je in onze gids voor ouders.
Veelgestelde vragen
Moet ik boos worden als mijn kind drugs gebruikt?
Boos zijn is begrijpelijk, maar een woedende reactie zorgt er vaak voor dat je kind dichtklapt en het gebruik beter verstopt. Laat merken dat je het niet goedkeurt, maar blijf in gesprek. Rustig en duidelijk werkt beter dan hard en luid.
Moet ik de school inlichten als mijn kind drugs gebruikt?
Dat hoeft niet altijd, maar het kan helpen als het gebruik invloed heeft op school, of als je kind op school gebruikt. Bespreek het liever eerst met je kind. Een mentor of zorgcoördinator kan meekijken en signalen doorgeven.
Welke hulp is er voor jongeren onder de 18 die drugs gebruiken?
Voor jongeren onder de 18 valt verslavingszorg onder de Jeugdwet. Je kunt terecht bij de huisarts of het wijkteam van je gemeente, die kunnen doorverwijzen naar jeugdhulp of jeugdverslavingszorg. De gemeente betaalt die hulp, dus in de regel betaal je zelf niets.
Is een keer drugs proberen al een verslaving?
Nee. Veel jongeren proberen iets uit en stoppen daarna weer. Het wordt zorgelijk als het gebruik vaker wordt, als je kind er andere dingen voor laat liggen of als het niet lukt om te stoppen. Lees de signalen van drugsgebruik.
Moet ik mijn kind laten testen op drugs?
Een thuistest lijkt duidelijkheid te geven, maar kan het vertrouwen beschadigen en zegt weinig over hoe vaak en waarom je kind gebruikt. Het gesprek levert meestal meer op. Twijfel je, bespreek het dan eerst met een adviseur.
Ilja Reiman
Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.
Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken