Afkickkliniek voor jongeren: wat je als ouder moet weten

Wat is een afkickkliniek voor jongeren?

Een afkickkliniek voor jongeren is een plek waar een tiener of jongvolwassene tijdelijk woont en behandeld wordt voor een verslaving, met begeleiding die past bij zijn leeftijd. Er is aandacht voor school of werk, voor de ontwikkeling van je kind en vooral voor het gezin. Want bij jongeren is één ding anders dan bij volwassenen: de ouders horen bij de behandeling.

Misschien lees je dit 's nachts, na weer een ruzie of een kamer die naar wiet ruikt. Misschien schaam je je, of ben je boos op jezelf. Die gevoelens zijn heel gewoon. Ze zeggen niets over wat voor ouder je bent. Ilja weet van dichtbij hoe vroeg het mis kan gaan: hij stond rond zijn vijftiende op straat en raakte later verslaafd aan cocaïne. Juist daarom zeggen we: hoe eerder er hulp komt, hoe beter.

Een opname is niet altijd de eerste stap. Bij jongeren begint hulp meestal ambulant, dus thuis wonen en gesprekken volgen. Een kliniek komt in beeld als dat niet genoeg is, als je kind lichamelijk afhankelijk is of als de situatie thuis onhoudbaar wordt.

Onder de 18: hoe werkt het via de Jeugdwet?

Voor kinderen en jongeren onder de 18 valt verslavingszorg onder de Jeugdwet. Dat betekent dat de gemeente verantwoordelijk is voor de hulp en die ook betaalt, niet de zorgverzekeraar.

Je komt op de volgende manieren bij de hulp:

• Via de huisarts, die rechtstreeks kan verwijzen naar jeugdhulp.
• Via de jeugdarts (bijvoorbeeld van school) of een medisch specialist.
• Via het wijkteam of jeugdteam van je gemeente. Je kunt daar zelf aankloppen.
• In zwaardere situaties via de kinderrechter of jeugdbescherming.

Jongeren onder de 18 betalen geen eigen risico. Wel kan het per gemeente verschillen welke instellingen zijn ingekocht en hoe lang je moet wachten. Vraag dat bij de verwijzing meteen na.

Wie beslist over de behandeling?

Dat hangt af van de leeftijd van je kind. De wet (WGBO) maakt drie groepen:

Dat laatste verrast veel ouders. Een zestienjarige mag zelf beslissen over een behandeling, en heeft ook recht op privacy tegenover jou. Je kind kan dus "nee" zeggen. Dat maakt de manier waarop je het gesprek voert extra belangrijk.

En als je kind echt niet wil?

Bij ernstige problemen kan de kinderrechter een machtiging voor gesloten jeugdhulp afgeven, voor jongeren van 12 tot 18. Verslaving kan daar een reden voor zijn. Het is de zwaarste vorm van jeugdhulp en je kind krijgt altijd een advocaat. Voor de meeste gezinnen is dit niet de eerste route.

Vaker werkt het om eerst iemand anders het gesprek te laten voeren. Een jongere die zijn ouders niet meer hoort, luistert soms wel naar iemand die het zelf heeft meegemaakt. Lees meer over een interventie en over wat je als ouder kunt doen.

Van 18 tot 23: jongvolwassenen

Wordt je kind 18, dan verandert er veel. Verslavingszorg valt vanaf dan onder de zorgverzekering (basisverzekering). Je kind heeft een verwijsbrief van de huisarts nodig en betaalt het eigen risico. En je kind beslist helemaal zelf, ook of jij informatie krijgt.

Voor jongvolwassenen tussen 18 en 23 bestaat verlengde jeugdhulp. Die is mogelijk als de hulp al vóór het achttiende jaar begon (of toen al nodig was) en voortzetting nodig is, en de hulp niet onder een andere wet valt. De gemeente beslist erover. Zit je kind al in de jeugdhulp en nadert de achttiende verjaardag? Vraag dan op tijd naar deze mogelijkheid, zodat er geen gat valt.

Juist in deze leeftijdsgroep zien we veel ouders vastlopen. Je kind is volwassen volgens de wet, maar woont misschien nog thuis, heeft schulden of zit in de problemen. Jij voelt je verantwoordelijk, maar je hebt formeel weinig in te brengen. Daar gaat onze pagina over een volwassen kind met een verslaving dieper op in.

Welke vormen van behandeling zijn er voor jongeren?

Er is niet één aanpak die bij elke jongere past. Grofweg zijn er drie vormen:

1. Ambulante hulp: je kind woont thuis en heeft gesprekken, vaak samen met het gezin. Dit is meestal de eerste stap.
2. Deeltijd- of dagbehandeling: een deel van de week op de behandellocatie, de rest thuis.
3. Klinische opname: je kind woont een periode in een kliniek. Dit is nodig als thuis afkicken niet veilig of niet haalbaar is.

Bij sommige middelen is een opname of medische begeleiding hoe dan ook nodig. Bij GHB, alcohol en slaap- of kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen) kan zelf in één keer stoppen gevaarlijk zijn. Laat je kind dan nooit "cold turkey" stoppen, maar schakel de huisarts in.

Hoe worden ouders betrokken bij de behandeling?

Bij goede jongerenzorg ben je als ouder geen bezoeker maar deel van het plan. Denk aan gezinsgesprekken, ouderbegeleiding en afspraken over regels thuis na de opname. Bij jongeren onder de 16 heb je ook formeel een stem. Bij jongeren vanaf 16 hangt het af van wat je kind goedvindt, maar de meeste behandelaars stimuleren betrokkenheid van het gezin.

Vraag bij een kennismaking altijd:

• Hoe vaak is er contact met ons als ouders?
• Is er ouderbegeleiding of een oudergroep?
• Wat gebeurt er met school of opleiding tijdens de opname?
• Hoe ziet de nazorg eruit als ons kind weer thuiskomt?

Meer vragen om te stellen vind je op hoe kies je de beste afkickkliniek.

"Weet

"Laat

Vraag gratis advies aan

Kan een jongere naar een kliniek in het buitenland?

Voor jongvolwassenen is een kliniek in het buitenland soms een optie, bijvoorbeeld in Zuid-Afrika of Portugal. Afstand van vrienden die gebruiken en van de oude omgeving kan helpen. Maar er zijn belangrijke kanttekeningen:

• Niet elke buitenlandse kliniek neemt jonge cliënten aan. Vraag naar de minimumleeftijd en ervaring met jongvolwassenen.
• Een buitenlandse kliniek wordt meestal niet vergoed, ook niet via de gemeente. Reken op een eigen bijdrage die kan oplopen tot tussen de €10.000 en €20.000.
• Na terugkomst begint het echte werk. De nazorg moet thuis goed geregeld zijn.

Lees er meer over op afkickkliniek in het buitenland en wat een kliniek in het buitenland kost.

Wat kun je vandaag als ouder doen?

Je hoeft niet alles in één keer op te lossen. Begin hier:

• Praat met iemand, voor jezelf. Je huisarts, het wijkteam of een ervaringsdeskundige. Je hoeft het niet alleen te dragen.
• Kies een rustig moment om met je kind te praten, niet midden in een ruzie of als je kind onder invloed is. Benoem wat je ziet, zonder te beschuldigen.
• Leg vast wat je ziet: geld dat verdwijnt, slaappatroon, schoolverzuim. Dat helpt later bij de huisarts of een intake.
• Ga niet alles alleen oplossen. Schulden afbetalen of smoesjes verzinnen voor school voelt als helpen, maar houdt het probleem vaak in stand.
• Vraag hulp bij de route. Gemeente, huisarts, kliniek, buitenland: het is een doolhof. Daar denken wij graag in mee.

Wij zijn geen kliniek. We zijn ervaringsdeskundigen die ouders adviseren, interventies doen en meegaan naar een passende behandeling in Nederland of het buitenland. Daarna begeleiden we minimaal zes maanden in de nazorg. Het eerste gesprek is gratis en je wordt binnen 24 uur teruggebeld. Neem contact op of lees eerst hoe een opname verloopt.

Ben je zelf jong en wil je stoppen? Dan mag je ook zelf contact met ons opnemen. Lees ook alles over de afkickkliniek en hoe je een plek vindt die bij je past.

Ilja Reiman

Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.

Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken