Een afkickkliniek zonder enige wachttijd kan niemand garanderen. In de reguliere verslavingszorg wacht je vaak weken tot maanden. Wel kun je de wachttijd vaak verkorten: vraag je zorgverzekeraar om wachttijdbemiddeling, informeer bij meerdere instellingen en vraag de huisarts om hulp in de tussentijd. Particuliere klinieken en klinieken in het buitenland kunnen vaak sneller, maar kosten meer en worden niet altijd vergoed. Bij acuut gevaar bel je altijd 112.
Misschien heb je na maanden of jaren eindelijk tegen jezelf gezegd: ik wil hulp. En dan hoor je bij de aanmelding hoe lang het gaat duren. Dat is een van de moeilijkste momenten. Je bent bang dat je motivatie verdwijnt, dat er in de tussentijd iets gebeurt, dat de kans voorbij is.
Laten we eerlijk zijn: een afkickkliniek "zonder wachttijd" kan niemand garanderen. Ook wij niet. Maar er is vaak meer mogelijk dan je denkt, en er is veel wat je in de tussentijd kunt doen.
Bestaat een afkickkliniek zonder wachttijd?
Een kliniek met nooit een wachttijd bestaat in de praktijk niet. Wel verschilt de wachttijd sterk per aanbieder. In de reguliere verslavingszorg wacht je vaak weken tot maanden. Particuliere klinieken en klinieken in het buitenland kunnen vaak sneller iemand opnemen, soms binnen enkele dagen of weken. Maar dat hangt af van de plekken die er op dat moment zijn, van de intake en van de vraag of er eerst een medische detox nodig is.
Zie je een kliniek die belooft dat je "altijd direct" terecht kunt? Vraag dan door. Snel kan, maar alleen als de medische kant en de nazorg ook goed geregeld zijn.
Hoe lang zijn de wachttijden in de verslavingszorg?
In de zorg zijn afspraken gemaakt over hoe lang je maximaal mag wachten: de Treeknormen. Voor de ggz, waar verslavingszorg onder valt, betekent dat:
- maximaal 4 weken van aanmelding tot intake;
- daarna maximaal 10 weken tot de start van de behandeling;
- samen dus maximaal 14 weken.
De Nederlandse Zorgautoriteit meldt dat die normen in de ggz vaak worden overschreden. Hoe lang het voor jou duurt, hangt af van de regio, de instelling en de soort behandeling. Meer details lees je op wachttijden in de verslavingszorg.
Hoe kun je de wachttijd verkorten?
Er zijn een paar dingen die echt kunnen helpen:
- Vraag om wachttijdbemiddeling. Zorgverzekeraars hebben een zorgplicht. Is de wachttijd te lang, bel dan je verzekeraar en vraag of ze kunnen helpen zoeken naar een aanbieder die sneller kan. Vind je dat bellen lastig, vraag dan iemand die je vertrouwt om naast je te zitten.
- Meld je bij meerdere instellingen tegelijk aan, of vraag naar wachttijden bij een instelling in een andere regio. Je hebt keuzevrijheid, al hangt de vergoeding af van je polis.
- Vraag naar een andere ingang. Soms kun je sneller starten met ambulante behandeling of dagbehandeling, terwijl je op een opname wacht.
- Laat de huisarts de ernst beschrijven. In de verwijzing kan de huisarts aangeven hoe ernstig en urgent het is.
- Vraag om een plek op de lijst voor afzeggingen. Soms valt er een plek vrij.
- Bekijk particuliere opties en het buitenland. Die zijn vaak sneller, maar duurder.
Wat kost het om niet te wachten?
Sneller terecht kunnen heeft bijna altijd een prijs.
- Particuliere kliniek in Nederland: soms vergoed, vaak deels, soms niet. Dat hangt af van je polis en of de kliniek een contract met je verzekeraar heeft. Lees meer over de privé-afkickkliniek.
- Kliniek in het buitenland: meestal tussen de €10.000 en €20.000, afhankelijk van de verblijfsduur, en meestal niet vergoed. Lees meer over een afkickkliniek in het buitenland.
Dat is veel geld, en voor veel mensen niet op te brengen. Dan is het eerlijke advies: haal alles uit de reguliere route, en gebruik de wachttijd zo goed mogelijk.
"Laat
Wat doe je terwijl je wacht?
De wachttijd is geen verloren tijd. Je kunt er veel mee doen.
- Blijf in contact met de huisarts. De huisarts of de praktijkondersteuner ggz kan in de tussentijd gesprekken met je voeren en de situatie in de gaten houden.
- Zelfhulpgroepen. Groepen zoals AA (Anonieme Alcoholisten) of NA (Narcotics Anonymous) zijn gratis en zonder wachtlijst. Ilja vond na zijn opname houvast in het twaalfstappenprogramma, waar deze groepen op gebaseerd zijn.
- Structuur. Een vast dagritme, slaap, eten, beweging. Klinkt simpel, maar het helpt echt.
- Minder gelegenheid. Maak afspraken met jezelf, en eventueel met iemand die je vertrouwt, over geld, uitgaan en contact met vrienden die gebruiken.
- Eén dag tegelijk. Wachten op een opname kan voelen als een eeuwigheid. Houd het klein.
"Ik zeg altijd: just for today. Vandaag effe niet. Eén dag tegelijk. Anders maak ik het ook te groot voor mezelf." Ilja Reiman in VICE, 2018
Stop niet zomaar zelf met alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen. Abrupt stoppen met deze middelen kan gevaarlijk zijn, met onder meer epileptische aanvallen of een delier. Afbouwen gebeurt onder medische begeleiding. Neem contact op met de huisarts. Bij acuut gevaar bel je 112. Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 (0800-0113).
Betrek de mensen om je heen
- Vertel het aan iemand. Een partner, ouder of vriend die weet dat je wacht op een opname, kan je door moeilijke momenten heen helpen.
- Laat je familie steun zoeken. Veel verslavingszorginstellingen hebben ook hulp voor familie. Zoeken zij informatie, dan kunnen ze terecht bij hulp voor ouders en naasten.
Wat als het niet kan wachten?
Soms is er geen tijd. Bijvoorbeeld als je aan zelfdoding denkt, psychotisch wordt, buiten bewustzijn raakt of als er geweld is.
- Levensgevaar of overdosis: bel 112.
- Gedachten aan zelfdoding: bel 113 (0800-0113), dag en nacht.
- Psychische crisis: bel de huisarts of, buiten kantoortijden, de huisartsenpost. Die kan de crisisdienst van de ggz inschakelen.
Een crisis is geen reden om je te schamen. Het is een reden om hulp in te schakelen.
Wat als je motivatie wegzakt tijdens het wachten?
Dat gebeurt. En het is geen falen. Verslaving is zo sterk dat de wil om te stoppen het soms een tijdje verliest. Schrijf op waarom je ja zei tegen hulp, en lees dat terug op de moeilijke dagen. Praat erover met iemand, in plaats van het alleen te dragen.
Ken je iemand in je omgeving die zich zorgen maakt maar niet weet hoe hij het gesprek moet beginnen? Dan kan een interventie helpen. Daarbij zit Ilja samen met de familie aan tafel en begint hij met zijn eigen verhaal. Dat zorgt er vaak voor dat iemand zich herkend voelt in plaats van aangevallen.
Hoe helpen wij?
Wij zijn geen kliniek en kunnen geen plek beloven die er niet is. Wat we wel doen:
- binnen 24 uur terugbellen na je aanmelding, gratis en vertrouwelijk;
- met je meedenken over de snelste route die bij jou past, in Nederland of in het buitenland;
- begeleiden naar de behandeling;
- minimaal zes maanden nazorg na de opname;
- advies en een interventie aan huis voor familie die zich zorgen maakt.
Lees ook over afkickklinieken in Nederland of neem direct contact op.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn er wachttijden in de verslavingszorg?
Er is meer vraag dan aanbod. Er zijn te weinig behandelaars en plekken voor het aantal mensen dat hulp zoekt. De Nederlandse Zorgautoriteit meldt dat de wachttijden in de ggz al jaren vaak boven de afgesproken normen liggen.
Wat is wachttijdbemiddeling?
Je zorgverzekeraar heeft een zorgplicht. Als de wachttijd te lang is, kun je de verzekeraar vragen om te helpen zoeken naar een andere aanbieder met een kortere wachttijd. Dat heet wachttijdbemiddeling. Bel het nummer op je zorgpas of kijk op de website van je verzekeraar.
Kan ik de huisarts vragen om voorrang?
De huisarts kan niet zomaar voorrang regelen, maar wel in de verwijzing aangeven hoe ernstig de situatie is. Bij een acute crisis kan de huisarts of huisartsenpost de crisisdienst inschakelen.
Kan ik tijdens de wachttijd zelf al stoppen?
Bij cannabis, cocaïne of gokken kan dat, liefst met begeleiding. Bij alcohol, GHB en slaap- of kalmeringsmiddelen kan abrupt stoppen gevaarlijk zijn. Doe dat alleen onder medische begeleiding van een arts.
Ilja Reiman
Mede-oprichter van Multigroove, jarenlang verslaafd aan cocaïne en inmiddels al jaren clean. Als interventiespecialist helpt Ilja verslaafden en hun families de stap naar herstel te zetten.
Lees het verhaal van Ilja → · Hoe wij werken en welke bronnen we gebruiken