Hulp bij verslaving begint meestal bij de huisarts, die je kan verwijzen naar de verslavingszorg; dat wordt meestal vergoed uit de basisverzekering, op je eigen risico na. Wil je eerst anoniem praten, dan kun je bellen of chatten met de Jellinek Advieslijn of de Drugs Infolijn van het Trimbos-instituut. Daarnaast zijn er gratis zelfhulpgroepen zoals AA en NA, privéklinieken in Nederland en klinieken in het buitenland. Bij acuut gevaar bel je 112, bij gedachten aan zelfdoding 113 (0800-0113).
Waar vind je hulp bij verslaving?
Hulp bij verslaving vind je op zes plekken: bij de huisarts, in de specialistische verslavingszorg (ggz), via anonieme advieslijnen en chats, in zelfhulpgroepen zoals AA en NA, bij privéklinieken in Nederland en bij klinieken in het buitenland. Welke ingang het beste past, hangt af van wat je gebruikt, hoe ernstig het is en hoe snel het moet.
Misschien heb je dit al honderd keer in je hoofd gehad: morgen stop ik. En toch lukt het niet. Dat zegt niets over hoe sterk je bent. Ilja Reiman kent dat gevoel van binnenuit. Hij probeerde jarenlang zelf te stoppen en viel steeds terug:
"Als ik eenmaal wat had gebruikt, kon ik niet stoppen" Ilja Reiman op NPO Radio 1
Dat je nu zoekt naar hulp, is al een stap. Hieronder zetten we alle routes eerlijk naast elkaar.
De huisarts: de gewone ingang
De huisarts is in Nederland de meest gebruikte ingang voor hulp bij verslaving. Een gesprek kost je niets, valt niet onder je eigen risico en de huisarts heeft een beroepsgeheim. Hij of zij kan je zelf begeleiden, een praktijkondersteuner (POH-ggz) inschakelen of je verwijzen naar de specialistische verslavingszorg.
Wat je zegt, hoeft niet perfect te zijn. Zeg wat je gebruikt, hoeveel en hoe lang, en wat je al hebt geprobeerd. Je mag een briefje meenemen of iemand vragen om mee te gaan. Zeg er ook bij als je somber bent, slecht slaapt of je zorgen maakt over geld of werk. Dat hoort erbij.
Stop niet ineens met veel alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen. Abrupt stoppen kan dan gevaarlijk zijn, met kans op aanvallen of een delier. Overleg eerst met je huisarts of een verslavingsarts. Bij verwardheid, een aanval of bewusteloosheid bel je 112.
Specialistische verslavingszorg (ggz)
De specialistische verslavingszorg is behandeling door een instelling zoals Jellinek, Brijder, Tactus, Novadic-Kentron of een regionale ggz. Met een verwijsbrief van de huisarts wordt die meestal vergoed uit de basisverzekering; je betaalt wel je eigen risico. Volg je een behandeling bij een instelling zonder contract met je zorgverzekeraar, dan kan het zijn dat je een deel zelf betaalt.
Daar kun je kiezen uit verschillende vormen: ambulant (je woont thuis en gaat naar gesprekken), dagbehandeling (overdag in een groep, 's nachts thuis) of een klinische opname. Wat al die vormen inhouden, lees je bij behandeling van verslaving.
Eerlijk is eerlijk: er zijn soms wachttijden. Vraag bij de aanmelding hoe lang het duurt en of je in de tussentijd al iets kunt doen. Duurt het te lang, dan kan je zorgverzekeraar helpen met wachtlijstbemiddeling. Meer daarover bij wachttijden in de verslavingszorg.
Anonieme hulplijnen en chats
Wil je eerst praten zonder je naam te noemen? Dan zijn er advieslijnen waar je gratis of goedkoop en anoniem terechtkunt. Je hoeft daar niets te beloven en niets te beslissen. Ze helpen je de situatie op een rij te zetten en vertellen welke hulp er in jouw regio is.
| Lijn | Voor wie | Bereikbaar |
|---|---|---|
| Jellinek Advieslijn, 088-505 1220 | Iedereen met vragen over alcohol, drugs, gokken of gamen, ook over je eigen gebruik | Werkdagen 13.00 tot 17.00 uur, ook per chat |
| Drugs Infolijn (Trimbos-instituut), 0900-1995 | Vragen over drugs, anoniem | Bellen op werkdagen 9.00 tot 17.00 uur (10 cent per minuut), chatten 13.00 tot 17.00 uur, ook per mail |
| OpenOverGokken (Kansspelautoriteit) | Gokkers en hun naasten | Volgens de Rijksoverheid dag en nacht, telefonisch of online |
| 113 Zelfmoordpreventie, 0800-0113 | Als je aan zelfdoding denkt | Gratis, dag en nacht |
Bij acuut gevaar, zoals een overdosis of bewusteloosheid, bel je altijd 112.
Zelfhulp en lotgenoten
Zelfhulpgroepen zijn gratis, anoniem en zonder verwijzing. Je zit er met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. De bekendste werken met de twaalf stappen: AA (Anonieme Alcoholisten), NA (Narcotics Anonymous) en CA (Cocaine Anonymous). Er zijn meetings in het hele land en online. Voor gokken is er onder meer AGOG.
Ilja zweert bij groepen en de twaalf stappen. Geert Jan Brugman ging zelf nooit naar een groepsmeeting en vond zijn weg via therapie en structuur. Beide wegen kunnen werken. Zelfhulp is voor veel mensen een sterke aanvulling op behandeling, of de plek waar ze na een behandeling hun herstel volhouden. Bij zware lichamelijke afhankelijkheid vervangt een groep geen arts.
"Laat
Privéklinieken en klinieken in het buitenland
Een privékliniek is een kliniek buiten de reguliere, vergoede verslavingszorg. Je hebt er meestal geen verwijsbrief nodig en je kunt vaak sneller beginnen, maar je betaalt de behandeling meestal (grotendeels) zelf. Dat geldt ook voor de meeste klinieken in het buitenland.
Sommige mensen kiezen bewust voor een opname ver weg. Ilja Reiman liet zich zelf opnemen in een kliniek in Zuid-Afrika. Een opname in bijvoorbeeld Zuid-Afrika of Portugal duurt vaak zes weken of langer. De kosten liggen bij de klinieken die wij kennen meestal tussen de 10.000 en 20.000 euro, en worden meestal niet vergoed. Lees meer bij afkickkliniek in het buitenland en over wat er wel en niet vergoed wordt.
Vraag bij elke kliniek, in Nederland of daarbuiten: wie behandelt er (artsen, psychologen, ervaringsdeskundigen), hoe gaat de detox, en wat gebeurt er na de opname?
Twijfel je of het al een verslaving is?
Je hoeft niet zeker te weten dat je verslaafd bent om hulp te vragen. Een advieslijn, de huisarts en ook wij praten net zo goed met je als je alleen twijfelt. Juist dan is een gesprek nuttig: hoe eerder je erbij bent, hoe kleiner de stap terug.
Een paar vragen om eerlijk voor jezelf te beantwoorden:
- Gebruik je vaker of meer dan je van plan was?
- Heb je al eens geprobeerd te minderen of te stoppen, en lukte dat niet?
- Gaan werk, geld, relaties of je gezondheid eronder lijden?
- Lieg je tegen mensen om je heen over hoeveel of hoe vaak je gebruikt?
- Word je onrustig, somber of prikkelbaar als je niet kunt gebruiken?
Herken je jezelf in twee of meer van deze vragen, neem het dan serieus. Dat is geen diagnose, wel een reden om met iemand te praten. Meer over de verschillende middelen en signalen lees je bij verslaving.
Stappenplan: hulp bij verslaving in 5 stappen
Je hoeft niet vandaag het hele traject te kennen. Je hoeft alleen de volgende stap te zetten. Dit is een volgorde die voor de meeste mensen werkt.
- Schrijf eerlijk op wat je gebruikt. Wat, hoeveel, hoe vaak, sinds wanneer. Het is confronterend, maar het helpt bij elk gesprek dat volgt.
- Zeg het tegen één persoon. Een partner, ouder, vriend, de huisarts of een advieslijn. Hardop zeggen maakt het echt, en je staat er niet meer alleen voor.
- Laat je adviseren. Bel de huisarts voor een afspraak, of bel eerst anoniem een advieslijn. Je mag ook ons een bericht sturen.
- Kies een route. Ambulant, dagbehandeling, opname in Nederland of in het buitenland. Laat je niet afschrikken door een wachttijd: vraag wat je in de tussentijd kunt doen.
- Regel je steun voor daarna. Herstel begint pas echt na de behandeling. Wie bel je als het moeilijk wordt? Welke groep of begeleider houdt je scherp?
Gebruik je alcohol, GHB of benzodiazepinen, zet dan stap 3 als eerste: niet zelf stoppen zonder arts.
Wat wij doen: een gratis eerste stap
Wij zijn geen kliniek en geen artsen. Ilja Reiman en Geert Jan Brugman zijn ervaringsdeskundigen. Ze hebben allebei jarenlang gebruikt, kennen de verslavingszorg van binnenuit en weten hoe het voelt om niet te weten waar je moet beginnen.
Wat je van ons kunt verwachten:
- Een gratis eerste gesprek. Je wordt binnen 24 uur teruggebeld of gemaild. Je vertelt wat er speelt, wij denken mee over de beste route voor jou.
- Eerlijk advies. Soms is dat de huisarts en de reguliere verslavingszorg. Soms een opname in Nederland. Soms een kliniek in het buitenland. We zeggen het ook als iets volgens ons niet bij je past.
- Begeleiding naar behandeling, in Nederland of in het buitenland, bijvoorbeeld in Zuid-Afrika of Portugal.
- Minimaal zes maanden nazorg na een traject, want dan begint het echte werk.
Je hoeft niets te beloven om ons te spreken. Laat je gegevens achter via het contactformulier. Ben je een ouder of partner die voor iemand anders zoekt? Kijk dan bij ouders of bij de pagina voor naasten.
Bij acuut gevaar bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel dan 113 via 0800-0113, gratis en dag en nacht.
Veelgestelde vragen
Kan ik anoniem hulp krijgen bij een verslaving?
Ja. Bij de Jellinek Advieslijn, de chat van Jellinek en de Drugs Infolijn hoef je je naam niet te noemen. Ook zelfhulpgroepen als AA en NA zijn anoniem. Voor een vergoede behandeling moet je je wel met naam aanmelden, maar daar geldt het beroepsgeheim.
Wat kost hulp bij verslaving?
Advieslijnen, zelfhulpgroepen en een gesprek met de huisarts zijn gratis (de Drugs Infolijn kost 10 cent per minuut). Specialistische verslavingszorg met een verwijzing valt meestal onder de basisverzekering; je betaalt dan je eigen risico, in 2026 € 385 per jaar. Een privékliniek of een kliniek in het buitenland betaal je meestal zelf.
Wat als ik al eens hulp heb gehad en ben teruggevallen?
Dan ben je in goed gezelschap. Veel mensen hebben meerdere pogingen nodig. Ilja Reiman probeerde het jarenlang zelf en viel steeds terug, tot een opname en de twaalf stappen hem wel hielpen. Een terugval betekent niet dat hulp niet werkt, maar dat de aanpak moet veranderen.
Krijgt mijn werkgever te horen dat ik in behandeling ben?
Nee, niet van je huisarts of behandelaar zonder jouw toestemming. Zij hebben een beroepsgeheim. Heb je ziekteverlof nodig, dan bespreek je met de bedrijfsarts wat je kunt en niet kunt, niet per se waarom.
Ik ben jonger dan 18. Waar kan ik terecht?
Ook dan kun je anoniem bellen of chatten met een advieslijn. Voor behandeling regelt de gemeente de zorg via de Jeugdwet; de huisarts of het wijkteam kan je verwijzen. Vanaf 16 jaar beslis je zelf over je behandeling.