Nazorg na een afkickkliniek in Zuid-Afrika is nodig omdat thuiskomen het grootste risicomoment is: je komt terug in de omgeving waarin je gebruikte. Goede nazorg bestaat uit een terugvalpreventieplan, aansluiting bij zorg in Nederland, steun van een zelfhulpgroep als die bij je past, en afspraken met je familie. Regel dit vóór vertrek. Wij begeleiden je na terugkomst minimaal zes maanden.
Waarom is nazorg na een afkickkliniek in Zuid-Afrika zo belangrijk?
Nazorg is zo belangrijk omdat thuiskomen het grootste risicomoment is. In de kliniek is alles overzichtelijk: een vast ritme, een groep, begeleiding dag en nacht, geen middelen in de buurt. Thuis is alles wat het gebruik ooit uitlokte er nog. Dezelfde straat, dezelfde vrienden, dezelfde stress, misschien hetzelfde telefoonnummer van je dealer.
Geert zegt het zo:
"In mijn ogen begint het herstel van een verslaving pas wanneer je uit de afkickkliniek komt ." Geert Jan Brugman, verslavingshulpnederland.nl
Dat klinkt misschien zwaar na weken of maanden hard werken. Maar het is ook hoopvol: de kliniek gaf je de basis, en thuis bouw je verder. Je doet dat niet alleen.
Wat gebeurt er als je terugkomt uit Zuid-Afrika?
De eerste dagen thuis voelen voor veel mensen als een mengeling van trots, opluchting en onrust. Je bent clean, je voelt je beter dan in jaren. Tegelijk ben je weer terug in de wereld waar je gebruikte.
Wat vaak gebeurt:
- Roze wolk. Je voelt je sterk en denkt dat het nu wel goed zit. Dat is mooi, maar het kan je onvoorzichtig maken.
- Oude prikkels. Een plek, een liedje, een geur, een bepaalde dag in de week. Ineens is de drang er weer.
- Verveling en leegte. Het gebruik vulde veel tijd. Wat doe je nu op vrijdagavond?
- Druk van buiten. Vrienden die vragen of je "nog één keer" meegaat. Werk dat weer wacht. Familie die hoge verwachtingen heeft.
- Oude problemen. Schulden, relaties, werk: die zijn niet verdwenen terwijl je weg was.
Dat is allemaal normaal. Het betekent niet dat de opname mislukt is. Het betekent dat je een plan nodig hebt.
Wat hoort in een goed terugvalpreventieplan?
Een terugvalpreventieplan is een concreet, opgeschreven plan voor de momenten dat het moeilijk wordt. Veel klinieken maken het samen met je in de laatste weken van de opname. Neem het mee naar huis en deel het met de mensen die je steunen.
Een goed plan bevat:
| Onderdeel | Voorbeeld |
|---|---|
| Jouw risicosituaties | Vrijdagavond alleen thuis, ruzie, salaris op je rekening |
| Vroege signalen | Slecht slapen, afspraken afzeggen, oude contacten weer opzoeken |
| Wat je dan doet | Iemand bellen, naar een meeting gaan, sporten, de situatie verlaten |
| Wie je belt | Twee of drie namen en nummers, inclusief je begeleider |
| Wat je vermijdt | Oude contacten, plekken waar je kocht, alcohol als dat een opstap is |
| Dagstructuur | Vaste tijden voor opstaan, eten, bewegen, werk of dagbesteding |
Wis vóór je terugkomt de nummers van dealers en gebruikende vrienden. Het klinkt klein, maar het maakt een groot verschil.
Zelfhulpgroepen: wel of niet?
Zelfhulpgroepen kunnen een sterke steun zijn na een opname. In Nederland zijn er onder meer groepen van AA (Anonieme Alcoholisten) en NA (Narcotics Anonymous), die werken met de twaalf stappen. Daarnaast organiseert bijvoorbeeld Intact zelfhulpgroepen voor mensen met een verslaving en voor hun naasten. Deelname is vrijwillig en vrijwel gratis.
Of het bij jou past, verschilt. Ilja zweert bij groepen: na zijn opname in Zuid-Afrika werd het twaalfstappenprogramma zijn houvast, en hij leeft nog steeds naar "één dag tegelijk". Geert ging juist nooit naar groepsmeetings en bouwde zijn herstel op structuur, therapie en discipline. Er is niet één juiste weg. Wel heb je in elk geval mensen om je heen nodig bij wie je eerlijk kunt zijn.
Twijfel je? Ga een paar keer kijken voordat je beslist. Elke groep is anders.
"Laat
Hoe sluit je aan bij zorg in Nederland?
Regel de aansluiting bij zorg in Nederland vóór je vertrekt, niet pas als je terug bent. Wachten op een plek terwijl je net thuis bent, is precies wat je wilt voorkomen.
Zo pak je het aan:
- Vertel je huisarts dat je naar een kliniek in Zuid-Afrika gaat, en vraag of je na terugkomst een verwijzing kunt krijgen voor ambulante verslavingszorg.
- Vraag de kliniek om een ontslagbrief of behandelverslag, en laat die naar je huisarts of behandelaar in Nederland sturen.
- Maak alvast een afspraak voor de eerste weken na terugkomst, als dat kan.
- Zoek een zelfhulpgroep in je buurt, zodat je in de eerste week al kunt gaan.
Ambulante verslavingszorg in Nederland valt voor volwassenen meestal onder de basisverzekering, met een verwijsbrief van de huisarts. Meer over de praktische kant lees je op afkicken in Zuid-Afrika: voorbereiding.
Hoe ziet onze nazorg eruit?
Wij begeleiden je na een opname minimaal zes maanden. Dat doen we als ervaringsdeskundigen, niet als behandelaars. We weten hoe het is om thuis te komen en het vol te moeten houden.
In die maanden helpen we je met:
- Clean blijven: regelmatig contact, ook als het goed gaat, en snel schakelen als het minder gaat;
- Structuur: een dagritme, sport en beweging;
- Werk: de terugkeer naar je werk of het vinden van een nieuwe invulling;
- Geld: overzicht krijgen in je financiën en schulden aanpakken;
- Familie: je ouders of partner kunnen bij ons terecht met de vraag wat ze nu wel en niet moeten doen.
We vervangen geen behandelaar of huisarts, maar werken ernaast. Zo heb je in de eerste, kwetsbare maanden altijd iemand die je kent en die snapt waar je doorheen gaat.
Wat als je toch terugvalt?
Een terugval is geen bewijs dat alles voor niets was. Veel mensen vallen een of meer keren terug voordat het lukt. Ook Ilja probeerde het meerdere keren voordat het echt anders werd. Wat telt, is wat je daarna doet: het snel bespreken, en weer oppakken.
Let op na een periode zonder gebruik. Na weken of maanden zonder middel is je tolerantie lager. Gebruik je dan weer dezelfde hoeveelheid als vroeger, dan is het risico op een overdosis groter. Bij signalen van een overdosis, zoals bewusteloosheid of moeizaam ademen: bel direct 112. Heb je gedachten aan zelfdoding? Bel 113 (0800-0113).
Hoe wij helpen
Wij zijn geen kliniek. We zijn ervaringsdeskundigen die met je meedenken over een passende behandeling in Nederland of het buitenland, waaronder Zuid-Afrika, en die je daarna minimaal zes maanden begeleiden.
Lees alles over afkicken in Zuid-Afrika, hoe lang een opname duurt, wat het kost op kosten van een afkickkliniek in Zuid-Afrika en of het vergoed wordt. Vergelijk ook met afkickkliniek in het buitenland en wordt een afkickkliniek in het buitenland vergoed?
Zoek je dit voor je kind of partner? Lees wat je als ouder of naaste kunt doen. Of laat je gegevens achter voor een gratis eerste gesprek.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt nazorg na een afkickkliniek?
Dat verschilt per persoon, maar reken op maanden, niet weken. De eerste maanden na terugkomst zijn het kwetsbaarst. Wij begeleiden je na een opname minimaal zes maanden. Daarna blijven veel mensen nog lang naar een zelfhulpgroep of een behandelaar gaan.
Wordt nazorg in Nederland vergoed?
Ambulante verslavingszorg in Nederland valt voor volwassenen meestal onder de basisverzekering, met een verwijsbrief van de huisarts. Je betaalt dan je eigen risico. Zelfhulpgroepen zoals AA en NA zijn vrijwel gratis.
Wat als ik terugval na een opname in Zuid-Afrika?
Een terugval betekent niet dat alles voor niets was. Veel mensen vallen een of meer keren terug voordat het lukt. Belangrijk is dat je het snel bespreekt met je behandelaar, je begeleider of je groep, en dat je weet dat je tolerantie na een periode zonder gebruik lager is, waardoor het risico op een overdosis groter is.
Biedt de kliniek in Zuid-Afrika zelf nazorg?
Sommige klinieken bieden online gesprekken of terugkomsessies na vertrek. Dat verschilt sterk. Vraag het vóór je boekt, en zorg daarnaast altijd voor begeleiding in Nederland, dichtbij huis.
Kan mijn familie helpen bij de nazorg?
Ja, en dat is vaak heel waardevol. Maak samen afspraken: wat heb je nodig, wat zijn signalen dat het niet goed gaat, wat doen jullie dan? Ook je familie kan bij ons terecht met vragen over wat ze wel en niet moeten doen.